Książka nad książkami. Biblia to niezwykła księga. Powstawała przez setki lat! Składa się z dwóch głównych części: Starego Testamentu i Nowego Testamentu. W Starym Testamencie ukazane są dzieje Izraela przed przyjściem Chrystusa, m.in. powstanie świata, człowieka, wygnanie z raju, wyjście z Egiptu, otrzymanie dziesięciu Na przykład pierwsza z nich nazywa się Księgą Rodzaju. Obok pełnych nazw ksiąg używa się również ich dwu- lub trzyliterowych skrótów. Skrót wspomnianej Księgi Rodzaju to Rdz. Z kolei dana księga biblijna jest podzielona na rozdziały, a w rozdziałach niemal każde zdanie ma swój numer i są to wersety. KSIĘGA KOHELETA- WIADOMOSCI WSTĘPNE. 02. Kohelet z greckiego eklesiastes oznacza mędrca przemawiającego na zebraniu (Wujek przetłumaczył to słowo używając polskiego wyrazu kaznodzieja). Do wieku XIX uważano, że to Salomon napisał tę księgę, ale dziś już wiemy, że powstała ona w II w.p.n.e., a imię Salomona miało nadać Jest to księga historyczna, opisująca wydarzenia w porządku chronologicznym, większa ich część wynika z siebie nawzajem. Księga Rodzaju opisuje początki ludzkości do powstania narodu Izraela, ostatnia część poświęcona jest Józefowi i jego braciom, czyli dwunastu synom Jakuba, z których wywodzi się dwanaście rodów Izraela. z nich nazywa się Księgą Rodzaju. Obok pełnych nazw ksiąg używa się również ich dwu- lub trzyliterowych skrótów. Skrót wspomnianej Księgi Rodzaju to Rdz. Z kolei dana księga biblijna jest podzielona na rozdziały, a w rozdziałach niemal każde zdanie ma swój numer i są to wersety. Numery ułatwiają szukanie wybranego fragmentu Vay Nhanh Fast Money. Kto napisał tę księgę?W księgach Starego Testamentu rzadko pojawia się imię autora, a więc, starając się ustalić, kto je napisał, musimy sięgnąć do innych źródeł. Tradycja żydowska − podobnie jak inni autorzy biblijni − jako autora całego Pięcioksięgu, czyli pierwszych pięciu ksiąg Starego Testamentu, podaje Mojżesza, proroka i wybawcę Izraela. Wykształcenie, jakie otrzymał na dworze faraona (Dz 7,22), a także jego niezwykle bliski kontakt z Bogiem, czynią to założenie jak najbardziej wiarygodnym. Sam Jezus potwierdził autorstwo Mojżesza (J 5,45-47), podobnie jak współcześni Mu uczeni w Piśmie i faryzeusze (Mt 19,7; 22,24).Nazwa pierwszej księgi – która w Septuagincie (najdawniejszym przekładzie Starego Testamentu na grekę) nosi nazwę Genesis – pochodzi od hebrajskiego słowa toledot. Słoto to oznacza “początek, pochodzenie”1 lub też “pokolenie”. To właśnie początki ludzkości oraz pochodzenie narodu izraelskiego są głównym tematem spisał Księgę Rodzaju dla ludu Izraela, który wyprowadził z niewoli w Egipcie i poprowadził z powrotem do ziemi ojców. Księga Rodzaju to dzieje życia owych przodków, zawiera opisy ich pochodzenia, wędrówek i zawartych z Bogiem przymierzy. Ponieważ wydarzenia przedstawione w pozostałych częściach Pięcioksięgu są wypełnieniem obietnic Bożych zawartych w Księdze Rodzaju, opowiadania o dokonaniach ich praojców miały stanowić zachętę dla stojących u wrót Ziemi Obiecanej jakich okolicznościach powstała?Pierwszych jedenaście rozdziałów Księgi Rodzaju odtwarza najstarsze dzieje ludzkości. Po opisie potopu, uwaga autora zaczyna skupiać się na relacjach pomiędzy Bogiem i pewną rodziną zamieszkującą tereny Mezopotamii. Głową owego rodu był Abram, nazwany później Abrahamem. Akcja rozpoczyna się nad rzeką Eufrat (teren dzisiejszego Iraku), po czym przenosi się na obszar dzisiejszej Syrii, by następnie przesunąć się dalej na południe do Kanaanu (współczesny Izrael) i Rodzaju obejmuje największy przedział czasowy w całym Piśmie Świętym, dłuższy niż wszystkie pozostałe księgi Biblii razem wzięte! Chociaż pierwsze jedenaście rozdziałów nie podaje precyzyjnie, jakiego okresu czasu dotyczą wydarzenia w nich opisane, początek historii Abrama możemy już w miarę precyzyjnie datować na około 2091 r. przed Chr. (Rdz 12,1). Księga kończy się opisem śmierci Józefa w Egipcie, około roku 1805 przed Chr. (Rdz 50,26).Dlaczego Księga Rodzaju odgrywa tak ważną rolę?Pierwsi odbiorcy Księgi Rodzaju cenili ją przede wszystkim jako kronikę dziejów ich ojczystego narodu. Opowiadała o tym, jak Bóg stworzył świat i jak zajmował się sprawami całej ludzkości, dopóki nie nawiązał wyjątkowej relacji z ich praojcem Abrahamem. Księga Rodzaju dokumentowała wspaniałe obietnice, jakie Bóg złożył Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi, obietnice dotyczące również ich potomków. Dla uciskanych Hebrajczyków, wyglądających powrotu do Ziemi Obiecanej, było to źródłem pociechy i późniejszych odbiorców Księga Rodzaju stanowiła szczegółowe tło dla reszty Biblii. To właśnie tutaj poznajemy starożytną historię i geografię, po raz pierwszy spotykamy ważne postacie i czytamy o wydarzeniach wspomnianych wielokrotnie w dalszych częściach Biblii. Co jednak ważniejsze, Bóg, komunikując się z ludźmi, objawia wiele aspektów swojego charakteru. Dowiadujemy się o tym, skąd wziął się grzech, o jego niszczycielskim wpływie na ludzkość i wreszcie o Bożym planie odkupienia tego grzechu przez jego Syna, mającego się narodzić wśród ludu Izraela (Rdz 3,15; 22,18; 49,10).Jakie jest główne przesłanie księgi?Biblia składa się z dwóch zasadniczych części − Starego i Nowego Testamentu. Słowo testament to inne określenie dla słowa przymierze. W Księdze Rodzaju przymierza odgrywają ważną rolę, ponieważ wyznaczają ramy dla relacji między Bogiem a Jego ludem na różnym etapie dziejów. Grzech zburzył doskonały pokój pomiędzy Bogiem i ludzkością (Rdz 3), i w miejsce błogosławieństwa, które Bóg zaplanował dla ludzi, pojawiło się brzemię przekleństwa. Jednak Bóg ustanowił swój plan odkupienia i błogosławieństwa poprzez przymierza zawarte z Abrahamem (Rdz 12,1-5), przypieczętowane z Izaakiem (Rdz 26,1-35), a wreszcie potwierdzone Jakubowi (Rdz 28,1-22). Obietnice te odnoszą się także do Izraelitów w Egipcie, ale też i do późniejszych pokoleń. Księga Rodzaju przygotowuje więc grunt pod resztę Bożego planu odkupienia świata poprzez Jego Syna, Jezusa to odnieść do siebie?Tracąc z oczu szerszy kontekst, łatwo się pogubić w genealogiach i opisach zawartych w Księdze Rodzaju. A więc czytając tę księgę, miej przede wszystkim na uwadze charakter i plany Boga, a nie tylko dokonania konkretnych ludzi. Gdybyś był Izraelitą właśnie wyswobodzonym z niewoli i po raz pierwszy słuchałbyś tych opowieści, czy nie zachwyciłby cię opis Bożej potęgi objawionej podczas stworzenia? Czy nie zaskoczyłby cię gniew Boga z powodu grzechu pierwszych ludzi? Czy nie zadziwiłby cię sposób, w jaki Bóg wypełniał swoje obietnice? Pamięć o Bożych dziełach budzi podziw i nadzieję. Te starodawne opowieści niosą ponadczasowe przesłanie: Bóg jest potężny, wierny i sprawiedliwy. On pragnie błogosławić każdemu człowiekowi i całemu stworzeniu. Nadejdzie dzień, kiedy Stwórca przywróci wszystko do pierwotnej harmonii. Jako genezę określa się ogólnie pochodzenie lub początek czegoś. Etymologicznie wywodzi się z łacińskiego genĕsis, a to z kolei od greckiego γένεσις (genesis), co oznacza „pochodzenie”, „początek”. Skąd pochodzi nazwa Genesis? Jego znaczenie jest początkiem lub początkiem wszystkiego, dlatego staje się idealnym imieniem dla pierworodnego. Oprócz tego nadaje swoją nazwę księdze „Genesis”, która jest jedną z części Biblii. Jest to pierwsza księga Starego Testamentu. Co oznacza geneza imienia żeńskiego? Pochodzenie tego imienia imienia kobiety ma swoje korzenie w języku greckim. Jego znaczenie to „początek rzeczy, początek stworzenia, nowe narodzenie”. Był również szeroko używany w języku hebrajskim. Co oznacza Księga Rodzaju i kto ją napisał? Słowo geneza (po grecku γένεσις, „pochodzenie”, „źródło”, „stworzenie”) jest tłumaczeniem hebrajskiego tytułu z Septuaginty (grecka wersja Biblii). Autor książki chce pokazać, jak Izrael został wybrany spośród narodów świata i jak stał się ludem boga Jahwe. Jakie jest znaczenie mojego imienia Abigail? Znaczenie imienia Abigaíl: Abigaíl to imię dziewczynki o biblijnym hebrajskim pochodzeniu (abigayil), transliterowane po łacinie jako Abigail, prawdopodobnie złożone z hebrajskiego ab: ojciec i od gil: radość, więc można je przetłumaczyć jako radość ojca lub mój ojciec jest moją radością. Nazwa jest określeniem lub określeniem werbalnym (nazwy niewerbalne są badane przez ikonologię i ikonografię) nadawane osobie, zwierzęciu, rzeczy lub konceptowi materialnemu lub niematerialnemu, konkretnemu lub abstrakcyjnemu w celu odróżnienia go od innych. Co oznacza Księga Rodzaju? Jenesis: pochodzenia greckiego, oznacza „pochodzenie” lub „początek”. Jakie jest znaczenie mojego imienia Yamileth? Znaczenie Yamilet Nazwa pochodzenia arabskiego oznacza „piękny”, „uroczy”. Wariant: Jamileh, Jamila. Wariant męski: Yamilet. Jakie jest znaczenie Księgi Powtórzonego Prawa? Księga Powtórzonego Prawa (z greckiego τὸ Δευτερονόμιον / tò Deuteronomion, drugie prawo; hebrajski: דְּבָרִים, Devarim, „to są słowa”) to biblijna księga Starego Testamentu i hebrajskiego Tanach. … W chrześcijańskich Bibliach pojawia się przed Księgami Historycznymi, z których pierwszą jest Jozue. Ile ksiąg zawiera Księga Rodzaju? Tradycja utrzymuje, że Mojżesz napisał Pięcioksiąg („pięć ksiąg” zawierających Księgę Rodzaju). Wśród średniowiecznych uczonych tradycja ta pozostawała niekwestionowana aż do hipotezy Wellhausena. Jak dzieli się Księga Rodzaju? Księga Rodzaju podzielona jest na dwie główne części: Pierwsza część dotyczy prymitywnej historii ludzkości (rozdziały 1 do 11) Druga część dotyczy historii konkretnego ludu (Izraela), którego Bóg wybrał, aby był Jego ludem , od mężczyzny, Abrahama (Caps. Kto napisał Biblię? Biblia, jaką znamy, została skompilowana po raz pierwszy w historii w III wieku kiedy to siedemdziesięciu żydowskich mędrców zostało zaproszonych przez króla Ptolemeusza II do Aleksandrii, aby wnieść do słynnej biblioteki historię ludu Izraela ( co dzisiaj nazywamy Starym Testamentem). Jakie inne imię łączy się z Abigail? Słodkie imiona pasujące do Abigail Annę Abigail. Amelia Abigail. Klara Abigail. Annę Abigail. Adama Abigaila. Abigail Sophie. Wiktoria Abigail. Abigail Natalie. Jak przeliterować Abigail po arabsku? ابيغايل to po arabsku „abigail” - LEXIQUETOS. Forum ogólne Biblijna epopeja narodu zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 21,19-21"I otworzył Bóg oczy jej i ujrzała studnię z wodą, a poszedłszy, napełniła bukłak wodą i dała chłopcu pić" Czyli i uczynił Bóg Wszechmogący studnię- niewyczerpane źródło wody,które ujrzała Hagar, a poszedłszy do uczynionej studni, napełniła bukłak wodą - rodzaj informacji i dała chłopcu. By dostarczyć jego rodzajowi informacji, wodę - rodzaj informacji "I był Bóg z chłopcem, a gdy podrósł, zamieszkał na pustyni i był łucznikiem" Czyli i strzegł Bóg Wszechmogący chłopca - syna Abrahama, a gdy był dorosłym, zamieszkał na półpustyni i był myśliwym "Mieszkał on na pustyni Paran; a matka jego wzięła dla niego żonę z ziemi egipskiej" Czyli mieszkał syn Abrahama, Ismael na półpustyni Paran - centralnej, środkowo - wschodniej części półwyspu Synaj, a matka jego Hagar wzięła dla Ismaela żonę z ziemi egipskiej, w której była niewolnicą ( zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 21,19-21"I otworzył Bóg oczy jej i ujrzała studnię z wodą, a poszedłszy, napełniła bukłak wodą i dała chłopcu pić" Czyli i uczynił Bóg Wszechmogący studnię- niewyczerpane źródło wody,które ujrzała Hagar, a poszedłszy do uczynionej studni, napełniła bukłak wodą - rodzaj informacji i dała chłopcu. By dostarczyć jego rodzajowi informacji, wodę - rodzaj informacji "I był Bóg z chłopcem, a gdy podrósł, zamieszkał na pustyni i był łucznikiem" Czyli i strzegł Bóg Wszechmogący chłopca - syna Abrahama, a gdy był dorosłym, zamieszkał na półpustyni i był myśliwym "Mieszkał on na pustyni Paran; a matka jego wzięła dla niego żonę z ziemi egipskiej" Czyli mieszkał syn Abrahama, Ismael na półpustyni Paran - centralnej, środkowo - wschodniej części półwyspu Synaj, a matka jego Hagar wzięła dla Ismaela żonę z ziemi egipskiej, w której była niewolnicą ( zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 21,22-25"W tym czasie rzekł Abimelech i Pikol, dowódca jego wojska, do Abrahama: Bóg jest z tobą we wszystkim, co czynisz" Czyli w tym samym czasie gdy Hagar - matka Ismaela wzięła dla Ismaela, syna Abrahama, żonę z ziemi egipskiej, w której była niewolnicą. Rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Abimelecha króla Gerrary i Pikola dowódcy Abimelecha wojska, do Abrahama tak: Bóg jest z Abrahamem we wszystkim, co czyni, bo Abraham wypełniał wolę Boga Wszechmogącego "Przysięgnij mi więc tu teraz na Boga, że nie zdradzisz ani mnie, ani potomka mego, ani rodu mego;" Czyli Abraham ma więc przyrzec Abimelechowi teraz w jego mieście - państwie Gerar, w którym przebywał, na Boga Wszechmogącego, że nie dokona działalności na szkodę ani króla Abimelecha, ani potomka Abimelecha, ani rodu Abimelecha "takie dobrodziejstwo, jakie ja wyświadczyłem tobie," Czyli takie dobrodziejstwo, jakie Abimelech wyświadczył Abrahamowi, wyświadczył również faraon w Egipcie ( mnie i ziemi, w której jesteś gościem" Czyli Abraham ma wyświadczyć takie samo dobrodziejstwo Abimelechowi i temu miejscu na ziemi, w której Abraham jest przybyszem "Wtedy Abraham odpowiedział: Przysięgam" Czyli wtedy na ten nośnik informacji Abimelecha, Abraham odpowiedział: Przyrzekam "A gdy potem Abraham wypomniał Abimelechowi sprawę studni z wodą, którą gwałtem zajęli słudzy Abimelecha" Czyli a gdy potem po przyrzeczeniu, Abraham wypomniał Abimelechowi wydarzenia z wykopaną studnią z wodą, którą przemocą przejęła służba Abimelecha, a której studni z wodą nie wykopała służba króla Abimelecha ( zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 21,22-25"W tym czasie rzekł Abimelech i Pikol, dowódca jego wojska, do Abrahama: Bóg jest z tobą we wszystkim, co czynisz" Czyli w tym samym czasie gdy Hagar - matka Ismaela wzięła dla Ismaela, syna Abrahama, żonę z ziemi egipskiej, w której była niewolnicą. Rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Abimelecha króla Gerrary i Pikola dowódcy Abimelecha wojska, do Abrahama tak: Bóg jest z Abrahamem we wszystkim, co czyni, bo Abraham wypełniał wolę Boga Wszechmogącego "Przysięgnij mi więc tu teraz na Boga, że nie zdradzisz ani mnie, ani potomka mego, ani rodu mego;" Czyli Abraham ma więc przyrzec Abimelechowi teraz w jego mieście - państwie Gerar, w którym przebywał, na Boga Wszechmogącego, że nie dokona działalności na szkodę ani króla Abimelecha, ani potomka Abimelecha, ani rodu Abimelecha "takie dobrodziejstwo, jakie ja wyświadczyłem tobie," Czyli takie dobrodziejstwo, jakie Abimelech wyświadczył Abrahamowi, wyświadczył również faraon w Egipcie ( mnie i ziemi, w której jesteś gościem" Czyli Abraham ma wyświadczyć takie samo dobrodziejstwo Abimelechowi i temu miejscu na ziemi, w której Abraham jest przybyszem "Wtedy Abraham odpowiedział: Przysięgam" Czyli wtedy na ten nośnik informacji Abimelecha, Abraham odpowiedział: Przyrzekam "A gdy potem Abraham wypomniał Abimelechowi sprawę studni z wodą, którą gwałtem zajęli słudzy Abimelecha" Czyli a gdy potem po przyrzeczeniu, Abraham wypomniał Abimelechowi wydarzenia z wykopaną studnią z wodą, którą przemocą przejęła służba Abimelecha, a której studni z wodą nie wykopała służba króla Abimelecha ( zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 21,26-30„Abimelech odpowiedział: Nie wiem, kto to uczynił; ty bowiem nie powiadomiłeś mnie o tym,” Czyli Abimelech król Gerary odpowiedział Abrahamowi: Nie wiem, a wykopaną studnię z wodą przemocą przejęła służba króla Abimelecha, a której studni z wodą nie wykopała służba króla Abimelecha, a Abraham nie powiadomił Abimelecha o tym, że służba króla Abimelecha przemocą przejęła studnię z wodą, której nie wykopała ”a ja również nie słyszałem o tym do dnia dzisiejszego” Czyli a król Abimelech nie słyszał do dnia, w którym Abraham powiadomił króla Abimelecha, że jego służba przemocą przejęła wykopaną studnię z wodą, a której studni z wodą nie wykopała służba króla Abimelecha „Wtedy Abraham wziął owce i woły i dał Abimelechowi, i obaj zawarli przymierze” Czyli wtedy Abrahama część trzody będzie należała do Abimelecha, i tak Abraham wypełniając wolę Boga Wszechmogącego, zawarł wzajemne zobowiązania z Abimelechem przeklętym - nieświadomym potomkiem Kanaana - syn Chama ( 10,19) „Abraham zaś odłączył siedem jagniąt z trzody osobno” Czyli Abraham natomiast odłączył siedem jagniąt z trzody osobno, by były świadectwem, że w sześć dni wykopał studnię z wodą, a siódmego dnia w szabat – sobota odpoczął dla zdrowia swojego „Rzekł tedy Abimelech do Abrahama: Na cóż te siedem jagniąt, które odłączyłeś ? „ Czyli rzekł: słowo, dźwięk, wibracja – nośnik informacji, nieświadomego szabatu – sobota, Abimelecha do Abrahama: Na cóż te siedem jagniąt, które Abraham odłączył „A on odpowiedział: Przyjmij tych siedem jagniąt z ręki mojej, aby mi były świadectwem, że ja wykopałem tę studnię” Czyli a Abraham odpowiedział: Przyjęcie tych siedmiu jagniąt przez Abimelecha z ręki Abrahama było świadectwem, że Abraham wykopał studnię z wodą w sześć dni, a w siódmy dzień szabatu odpoczął ( analogicznie do dziejów, sześciu dni stwarzania nieba i ziemi przez Boga Wszechmogącego i siódmego dnia szabatu – sobota odpoczynku dla zdrowia naszego ( zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 21,26-30„Abimelech odpowiedział: Nie wiem, kto to uczynił; ty bowiem nie powiadomiłeś mnie o tym,” Czyli Abimelech król Gerary odpowiedział Abrahamowi: Nie wiem, a wykopaną studnię z wodą przemocą przejęła służba króla Abimelecha, a której studni z wodą nie wykopała służba króla Abimelecha, a Abraham nie powiadomił Abimelecha o tym, że służba króla Abimelecha przemocą przejęła studnię z wodą, której nie wykopała ”a ja również nie słyszałem o tym do dnia dzisiejszego” Czyli a król Abimelech nie słyszał do dnia, w którym Abraham powiadomił króla Abimelecha, że jego służba przemocą przejęła wykopaną studnię z wodą, a której studni z wodą nie wykopała służba króla Abimelecha „Wtedy Abraham wziął owce i woły i dał Abimelechowi, i obaj zawarli przymierze” Czyli wtedy Abrahama część trzody będzie należała do Abimelecha, i tak Abraham wypełniając wolę Boga Wszechmogącego, zawarł wzajemne zobowiązania z Abimelechem przeklętym - nieświadomym potomkiem Kanaana - syn Chama ( 10,19) „Abraham zaś odłączył siedem jagniąt z trzody osobno” Czyli Abraham natomiast odłączył siedem jagniąt z trzody osobno, by były świadectwem, że w sześć dni wykopał studnię z wodą, a siódmego dnia w szabat – sobota odpoczął dla zdrowia swojego „Rzekł tedy Abimelech do Abrahama: Na cóż te siedem jagniąt, które odłączyłeś ? „ Czyli rzekł: słowo, dźwięk, wibracja – nośnik informacji, nieświadomego szabatu – sobota, Abimelecha do Abrahama: Na cóż te siedem jagniąt, które Abraham odłączył „A on odpowiedział: Przyjmij tych siedem jagniąt z ręki mojej, aby mi były świadectwem, że ja wykopałem tę studnię” Czyli a Abraham odpowiedział: Przyjęcie tych siedmiu jagniąt przez Abimelecha z ręki Abrahama było świadectwem, że Abraham wykopał studnię z wodą w sześć dni, a w siódmy dzień szabatu odpoczął ( analogicznie do dziejów, sześciu dni stwarzania nieba i ziemi przez Boga Wszechmogącego i siódmego dnia szabatu – sobota odpoczynku dla zdrowia naszego ( zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 21,31-34"Dlatego nazwano to miejsce Beer - Szeba, ponieważ tam obaj złożyli przysięgę" Czyli dlatego nazwano tą studnię - źródło wody ograniczone przestrzenią, na północno - zachodnim krańcu ziemi Negeb Studnią - Przymierza, ponieważ tam Abraham wypełniający wolę Boga Wszechmogącego, z Abimelechem przeklętym - nieświadomym potomkiem Kanaana, syn Chama ( Złożyli wzajemne przyrzeczenia przy studni - źródło wody ograniczone przestrzenią. Wykopanej przez Abrahama w sześć dni, a siódmego dnia odpoczął dla zdrowia swojego, a którą przemocą przejęła służba króla Abimelecha. Analogicznie do dziejów sześciu dni stwarzania nieba i ziemi przez Boga Wszechmogącego i siódmy dzień szabatu - sobota odpoczynku ( "Tak zawarli przymierze w Beer - Szebie" Czyli i tak zawarli wzajemne przyrzeczenia i zobowiązania przy studni - źródło wody ograniczone przestrzenią i nazwane Studnia - Przymierza "Potem wstał Abimelech i Pikol dowódca jego wojska, i wrócili do ziemi filistyńskiej" Czyli potem po zawarciu wzajemnych przyrzeczeń i zobowiązań wstał Abimelech i Pikol, dowódca Abimelecha wojska, i wrócili na południe ziemi Kanaan "Abraham zaś zasadził tamaryszek w Beer - Szebie i wzywał tam imienia Pana, Boga Wiekuistego" Czyli Abraham natomiast zasadził tamaryszek - rodzaj zamieszczonej informacji, z nasieniem - informacja o całości rodzaju informacji bez owocu - produkt rodzaju zamieszczonej informacji. W miejscu zawarcia wzajemnych przyrzeczeń i zobowiązań, na północno - zachodnim krańcu ziemi Negeb i wzywał przy Studni - Przymierza imienia Wszechmogącego, Boga - źródła życia, trwającego wiecznie, istniejącego od dawna, od zawsze " Potem Abraham przebywał w ziemi filistyńskiej przez długi czas jako gość " Czyli potem po zawarciu wzajemnych przyrzeczeń i zobowiązań, Abraham przebywał na południu ziemi Kanaan, którą Bóg Wszechmogący da potomkom Abrahama przez długi czas jako przybysz ( Rdz. 21,31-34) zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 21,31-34"Dlatego nazwano to miejsce Beer - Szeba, ponieważ tam obaj złożyli przysięgę" Czyli dlatego nazwano tą studnię - źródło wody ograniczone przestrzenią, na północno - zachodnim krańcu ziemi Negeb Studnią - Przymierza, ponieważ tam Abraham wypełniający wolę Boga Wszechmogącego, z Abimelechem przeklętym - nieświadomym potomkiem Kanaana, syn Chama ( Złożyli wzajemne przyrzeczenia przy studni - źródło wody ograniczone przestrzenią. Wykopanej przez Abrahama w sześć dni, a siódmego dnia odpoczął dla zdrowia swojego, a którą przemocą przejęła służba króla Abimelecha. Analogicznie do dziejów sześciu dni stwarzania nieba i ziemi przez Boga Wszechmogącego i siódmy dzień szabatu - sobota odpoczynku ( "Tak zawarli przymierze w Beer - Szebie" Czyli i tak zawarli wzajemne przyrzeczenia i zobowiązania przy studni - źródło wody ograniczone przestrzenią i nazwane Studnia - Przymierza "Potem wstał Abimelech i Pikol dowódca jego wojska, i wrócili do ziemi filistyńskiej" Czyli potem po zawarciu wzajemnych przyrzeczeń i zobowiązań wstał Abimelech i Pikol, dowódca Abimelecha wojska, i wrócili na południe ziemi Kanaan "Abraham zaś zasadził tamaryszek w Beer - Szebie i wzywał tam imienia Pana, Boga Wiekuistego" Czyli Abraham natomiast zasadził tamaryszek - rodzaj zamieszczonej informacji, z nasieniem - informacja o całości rodzaju informacji bez owocu - produkt rodzaju zamieszczonej informacji. W miejscu zawarcia wzajemnych przyrzeczeń i zobowiązań, na północno - zachodnim krańcu ziemi Negeb i wzywał przy Studni - Przymierza imienia Wszechmogącego, Boga - źródła życia, trwającego wiecznie, istniejącego od dawna, od zawsze " Potem Abraham przebywał w ziemi filistyńskiej przez długi czas jako gość " Czyli potem po zawarciu wzajemnych przyrzeczeń i zobowiązań, Abraham przebywał na południu ziemi Kanaan, którą Bóg Wszechmogący da potomkom Abrahama przez długi czas jako przybysz ( Rdz. 21,31-34) Gość napisał(a):uwielbiam to czytać Gość Gość napisał(a):Księga Rodzaju 22,1-3"Po tych wydarzeniach wystawił Bóg Abrahama na próbę i rzekł do niego: Abrahamie ! A on odpowiedział: Otom ja` Czyli po zawarciu wzajemnych przyrzeczeń i zobowiązań Abrahama wypełniającego wolę Boga Wszechmogącego, z Abimelechem przeklętym - nieświadomym potomkiem Kanaana, syn Chama( Wystawił Bóg Wszechmogący Abrahama na próbę, czy boi się Boga Wszechmogącego, i nie wzbroni się ofiarować jedynego syna swego, którego miłował i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Boga Wszechmogącego do Abrahama. A Abrahama mowa słów była: Otom ja jest` I rzekł: Weź syna swego, jedynaka swego, Izaaka, którego miłujesz, i udaj się do kraju Moria, i złóż go tam w ofierze całopalnej na jednej z gór, o której ci powiem` Czyli i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Boga Wszechmogącego do Abrahama. By wziął, i syna swego, i jedynaka swego, i którego miłuje, i ma się udać do górzystego kraju Moria, i ma złożyć tam Izaaka w ofierze całopalnej, na którą się składało zwierzęta w zastępstwie człowieka - źródło falowych zakłóceń, zjedzonym owocem banana bez nasienia, nie dla was, dla zwierząt( W oddziaływaniach informacyjnych wszelkich rodzajów informacji we wszechinformacji ze wszechinformacją. Na jednej z wielu gór, o której Bóg Wszechmogący powie Abrahamowi` Wstał tedy Abraham wczesnym rankiem, osiodłał osła swego i wziął z sobą dwóch sług swoich i syna swego Izaaka,` Czyli wstał wtedy Abraham wczesnym rankiem, bo po wschodzie słońca, osiodłał osła swego i wziął z sobą dwóch sług, z wielu sług swoich i syna swego, jedynaka swego Izaaka ` a narąbawszy drew na całopalenie, wstał i poszedł na miejsce, o którym mu powiedział Bóg` Czyli a narąbawszy drew na ofiarę całopalną, wstał i z północno - zachodniego krańca ziemi Negeb - Breer - Szeby poszedł na północny - wschód do górzystego kraju Moria, na jedną z wielu gór, o której Abrahamowi powiedział Bóg Wszechmogący ( GośćKsięga Rodzaju 22,1-3"Po tych wydarzeniach wystawił Bóg Abrahama na próbę i rzekł do niego: Abrahamie ! A on odpowiedział: Otom ja` Czyli po zawarciu wzajemnych przyrzeczeń i zobowiązań Abrahama wypełniającego wolę Boga Wszechmogącego, z Abimelechem przeklętym - nieświadomym potomkiem Kanaana, syn Chama( Wystawił Bóg Wszechmogący Abrahama na próbę, czy boi się Boga Wszechmogącego, i nie wzbroni się ofiarować jedynego syna swego, którego miłował i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Boga Wszechmogącego do Abrahama. A Abrahama mowa słów była: Otom ja jest` I rzekł: Weź syna swego, jedynaka swego, Izaaka, którego miłujesz, i udaj się do kraju Moria, i złóż go tam w ofierze całopalnej na jednej z gór, o której ci powiem` Czyli i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Boga Wszechmogącego do Abrahama. By wziął, i syna swego, i jedynaka swego, i którego miłuje, i ma się udać do górzystego kraju Moria, i ma złożyć tam Izaaka w ofierze całopalnej, na którą się składało zwierzęta w zastępstwie człowieka - źródło falowych zakłóceń, zjedzonym owocem banana bez nasienia, nie dla was, dla zwierząt( W oddziaływaniach informacyjnych wszelkich rodzajów informacji we wszechinformacji ze wszechinformacją. Na jednej z wielu gór, o której Bóg Wszechmogący powie Abrahamowi` Wstał tedy Abraham wczesnym rankiem, osiodłał osła swego i wziął z sobą dwóch sług swoich i syna swego Izaaka,` Czyli wstał wtedy Abraham wczesnym rankiem, bo po wschodzie słońca, osiodłał osła swego i wziął z sobą dwóch sług, z wielu sług swoich i syna swego, jedynaka swego Izaaka ` a narąbawszy drew na całopalenie, wstał i poszedł na miejsce, o którym mu powiedział Bóg` Czyli a narąbawszy drew na ofiarę całopalną, wstał i z północno - zachodniego krańca ziemi Negeb - Breer - Szeby poszedł na północny - wschód do górzystego kraju Moria, na jedną z wielu gór, o której Abrahamowi powiedział Bóg Wszechmogący ( zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 22,4-7"Trzeciego dnia podniósł Abraham oczy swoje i ujrzał z daleka to miejsce" Czyli od wyjścia z Beer - Szeby, po dwóch dniach doszli do miejsca, z którego trzeciego dnia Abraham ujrzał z daleka górę Moria w Salem - Jeruzalem, na której Salomon zbuduje świątynie ( Do składania ofiar ze zwierząt w zastępstwie człowieka - źródło falowych zakłóceń, zjedzonym owocem banana bez nasienia, nie dla was, dla zwierząt ( "Wtedy rzekł Abraham do sług swoich: Zostańcie tutaj z osłem, a ja z chłopcem pójdziemy tam, a gdy się pomodlimy, wrócimy do was" Czyli wtedy rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Abrahama do dwóch sług swoich: Zostańcie z osłem tutaj gdzie Abraham, trzeciego dnia ujrzał z daleka górę Moria w Salem - Jeruzalem, a Abraham z Izaakiem pójdą na górę Moria, a po mowie słów Abrahama i Izaaka do Boga Wszechmogącego, wrócą do sług Abrahama. Bo słudzy niewiedzą, co ich pan czyni "Abraham wziął drwa na całopalenie i włożył je na syna swego Izaaka," Czyli analogicznie do zmartwychwstania trzeciego dnia ( i do krzyża niesionego przez Jezusa Zbawiciela na górę Golgoty w Jeruzalem ( "sam zaś wziął do ręki ogień i nóż i poszli obaj razem" Czyli Abraham natomiast wziął do ręki ogień - inny stan energetyczny wirowej formy energii - nośnik rodzaju informacji i nóż - narzędzie z kilku rodzajów informacji w wirowej formie energii, i ojciec z synem, którego miał złożyć na ofiarę całopalną poszli razem na górę Moria "I rzekł Izaak do ojca swego Abrahama tak: Ojcze mój ! A ten odpowiedział: Oto jestem, synu mój ! " Czyli i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Izaaka do ojca swego Abrahama tak: Ojcze mój ! A Abraham odpowiedział: Oto jestem, synu mój ! "I rzekł: Oto ogień i drwa, a gdzie jest jagnię na całopalenie ?" Czyli i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Izaaka oto jest ogień - inny stan energetyczny, wirowej formy energii - nośnik rodzaju informacji i drwa - narąbany rodzaj informacji w wirowej formie energii o stałej częstotliwości wibracji, a gdzie jest jagnię - produkt rodzaju informacji w wirowej formie energii na całopalenie - rodzaj informacji w wirowej formie energii, w całości zamieniony w inny stan energetyczny. W zastępstwie człowieka - źródło falowych zakłóceń, zjedzonym owocem banana bez nasienia, nie dla was, dla zwierząt( W oddziaływaniach informacyjnych, wszelkich rodzajów informacji we wszechinformacji ze wszechinformacją ( zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 22,4-7"Trzeciego dnia podniósł Abraham oczy swoje i ujrzał z daleka to miejsce" Czyli od wyjścia z Beer - Szeby, po dwóch dniach doszli do miejsca, z którego trzeciego dnia Abraham ujrzał z daleka górę Moria w Salem - Jeruzalem, na której Salomon zbuduje świątynie ( Do składania ofiar ze zwierząt w zastępstwie człowieka - źródło falowych zakłóceń, zjedzonym owocem banana bez nasienia, nie dla was, dla zwierząt ( "Wtedy rzekł Abraham do sług swoich: Zostańcie tutaj z osłem, a ja z chłopcem pójdziemy tam, a gdy się pomodlimy, wrócimy do was" Czyli wtedy rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Abrahama do dwóch sług swoich: Zostańcie z osłem tutaj gdzie Abraham, trzeciego dnia ujrzał z daleka górę Moria w Salem - Jeruzalem, a Abraham z Izaakiem pójdą na górę Moria, a po mowie słów Abrahama i Izaaka do Boga Wszechmogącego, wrócą do sług Abrahama. Bo słudzy niewiedzą, co ich pan czyni "Abraham wziął drwa na całopalenie i włożył je na syna swego Izaaka," Czyli analogicznie do zmartwychwstania trzeciego dnia ( i do krzyża niesionego przez Jezusa Zbawiciela na górę Golgoty w Jeruzalem ( "sam zaś wziął do ręki ogień i nóż i poszli obaj razem" Czyli Abraham natomiast wziął do ręki ogień - inny stan energetyczny wirowej formy energii - nośnik rodzaju informacji i nóż - narzędzie z kilku rodzajów informacji w wirowej formie energii, i ojciec z synem, którego miał złożyć na ofiarę całopalną poszli razem na górę Moria "I rzekł Izaak do ojca swego Abrahama tak: Ojcze mój ! A ten odpowiedział: Oto jestem, synu mój ! " Czyli i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Izaaka do ojca swego Abrahama tak: Ojcze mój ! A Abraham odpowiedział: Oto jestem, synu mój ! "I rzekł: Oto ogień i drwa, a gdzie jest jagnię na całopalenie ?" Czyli i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji Izaaka oto jest ogień - inny stan energetyczny, wirowej formy energii - nośnik rodzaju informacji i drwa - narąbany rodzaj informacji w wirowej formie energii o stałej częstotliwości wibracji, a gdzie jest jagnię - produkt rodzaju informacji w wirowej formie energii na całopalenie - rodzaj informacji w wirowej formie energii, w całości zamieniony w inny stan energetyczny. W zastępstwie człowieka - źródło falowych zakłóceń, zjedzonym owocem banana bez nasienia, nie dla was, dla zwierząt( W oddziaływaniach informacyjnych, wszelkich rodzajów informacji we wszechinformacji ze wszechinformacją ( zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 22,8-11"Abraham odpowiedział: Bóg upatrzył sobie jagnię na całopalenie, synu mój. I szli obaj razem` Czyli Abrahama odpowiedzią była mowa słów: Bóg Wszechmogący upatrzył sobie jagnię na całopalenie synu mój. I szli razem ojciec z synem, którego miał złożyć na całopalenie na górze Moria. `A gdy przybyli na miejsce, o którym mu Bóg powiedział, zbudował tam ołtarz i ułożył drwa` Czyli a gdy Abraham z Izaakiem przybyli na górę Moria w Salem - Jeruzalem, o której Abrahamowi powiedział Bóg Wszechmogący, zbudował Abraham na górze Moria ołtarz - budowla cztero narożnikowa ograniczająca przestrzeń, na której Abraham ułożył drwa na całopalenie. Immanentny świątynnemu systemowi ofiarniczemu, który zbuduje Salomon na górze Moria w Jeruzalemie ( `Potem związał syna swego Izaaka i położył go na ołtarzu na drwach` Czyli potem gdy zbudował ołtarz związał syna swego, jedynaka swego i położył Izaaka na ołtarzu całopalenia na drwach `I wyciągnął Abraham swoją rękę, i wziął nóż, aby zabić syna swego` Czyli i wyciągnął Abraham swoją rękę - zewnętrznie ukształtowany funkcjonalnie rodzaj informacji, i wziął nóż, aby zabić syna swego, jedynaka swego Izaaka `Lecz anioł Pański zawołał nań z nieba i rzekł: Abrahamie ! Abrahamie ! A on rzekł: Otom ja ! ` Czyli lecz posłaniec Boga Wszechmogącego zawołał z nieba - miejsce poza czasoprzestrzenią na Abrahama i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji, umownego imienia dwukrotnie powtórzonego Abrahamie ! Abrahamie ! A Abraham rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji, mowy słów: Otom ja jest ! ( zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 22,8-11"Abraham odpowiedział: Bóg upatrzył sobie jagnię na całopalenie, synu mój. I szli obaj razem` Czyli Abrahama odpowiedzią była mowa słów: Bóg Wszechmogący upatrzył sobie jagnię na całopalenie synu mój. I szli razem ojciec z synem, którego miał złożyć na całopalenie na górze Moria. `A gdy przybyli na miejsce, o którym mu Bóg powiedział, zbudował tam ołtarz i ułożył drwa` Czyli a gdy Abraham z Izaakiem przybyli na górę Moria w Salem - Jeruzalem, o której Abrahamowi powiedział Bóg Wszechmogący, zbudował Abraham na górze Moria ołtarz - budowla cztero narożnikowa ograniczająca przestrzeń, na której Abraham ułożył drwa na całopalenie. Immanentny świątynnemu systemowi ofiarniczemu, który zbuduje Salomon na górze Moria w Jeruzalemie ( `Potem związał syna swego Izaaka i położył go na ołtarzu na drwach` Czyli potem gdy zbudował ołtarz związał syna swego, jedynaka swego i położył Izaaka na ołtarzu całopalenia na drwach `I wyciągnął Abraham swoją rękę, i wziął nóż, aby zabić syna swego` Czyli i wyciągnął Abraham swoją rękę - zewnętrznie ukształtowany funkcjonalnie rodzaj informacji, i wziął nóż, aby zabić syna swego, jedynaka swego Izaaka `Lecz anioł Pański zawołał nań z nieba i rzekł: Abrahamie ! Abrahamie ! A on rzekł: Otom ja ! ` Czyli lecz posłaniec Boga Wszechmogącego zawołał z nieba - miejsce poza czasoprzestrzenią na Abrahama i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji, umownego imienia dwukrotnie powtórzonego Abrahamie ! Abrahamie ! A Abraham rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji, mowy słów: Otom ja jest ! ( zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 22,12-15"I rzekł: Nie podnoś ręki na chłopca i nie czyń mu nic, bo teraz wiem, że boisz się Boga, gdyż nie wzbroniłeś się ofiarować mi jedynego syna swego" Czyli i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji posłańca Boga Wszechmogącego do Abrahama: Nie podnoś swojej ręki na syna swego, jedynaka swego Izaaka i nie czyń mu nic złego, bo teraz posłaniec Boga Wszechmogącego wie, że Abraham chciał wypełnić wolę Boga Wszechmogącego, gdyż nie wzbronił się ofiarować na całopalenie syna swego, jedynaka swego Izaaka. Potomka obiecanego i danego od Boga Wszechmogącego "A gdy Abraham podniósł oczy, ujrzał za sobą barana, który rogami uwikłał się w krzakach" Czyli a gdy Abraham spojrzał wstecz, ujrzał barana - rodzaj informacji, uczynionej przez Boga Wszechmogącego, który rogami - rodzaj informacji, uwikłał się w krzakach - rodzaj informacji w formie energetycznej we wszechinformacji. "Poszedł tedy Abraham, a wziąwszy barana, złożył go na całopalenie zamiast syna swego" Czyli poszedł wtedy Abraham gdy w zastępstwie człowieka składano na całopalenie zwierzęta, a wziąwszy barana - rodzaj informacji złożył go na całopalenie zamiast syna swego, jedynaka swego Izaaka, potomka danego od Boga Wszechmogącego. By krwią ofiary - nośnik informacji o śmierci w zastępstwie człowieka. Zakryć w obrazie holograficznym człowieka i w całym uniwersum holograficznym, zjedzony owoc banana bez nasienia, nie dla was, dla zwierząt ( Źródło falowych zakłóceń w oddziaływaniach informacyjnych, wszelkich rodzajów informacji w formie energetycznej we wszechinformacji ze wszechinformacją - informacja dla całości i o całości " I nazwał Abraham to miejsce: Pan zaopatruje" Czyli i nazwał Abraham górę Moria w Jeruzalemie: Bóg Wszechmogący zaopatruje w zwierzęta na całopalenie w zastępstwie człowieka. " Dlatego mówi się po dziś dzień: Na górze Pana jest zaopatrzenie" Czyli dlatego mówi się po dziś dzień, na górze Moria w Jeruzalemie, wybranej przez Boga Wszechmogącego do składania ofiar całopalenia w zastępstwie człowieka, na której Salomon zbudował świątynny system ofiarniczy (2 Zniesiony przez ofiarę Jezusa Zbawiciela za każdego z nas. By w obrazie holograficznym każdego z nas i w całym uniwersum holograficznym, był obraz Jezusa Zbawiciela. Najdoskonalszy wzór człowieka w nie negowaniu i w nie manipulowaniu rzeczywistych faktów i rzeczywistych słów Pisma Świętego Boga nie ponieś śmiertelnych konsekwencji, które Jezus Zbawiciel pokazał na krzyżu. " Potem zawołał anioł Pański powtórnie z nieba na Abrahama mówiąc:" Czyli potem po złożeniu ofiary całopalenia z barana zamiast z Izaaka zawołał posłaniec Boga Wszechmogącego powtórnie z miejsca poza czasoprzestrzenią na Abrahama mową słów: ( Rdz 22,12-15) zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 22,12-15"I rzekł: Nie podnoś ręki na chłopca i nie czyń mu nic, bo teraz wiem, że boisz się Boga, gdyż nie wzbroniłeś się ofiarować mi jedynego syna swego" Czyli i rzekł: słowo, dźwięk, wibracja - nośnik informacji posłańca Boga Wszechmogącego do Abrahama: Nie podnoś swojej ręki na syna swego, jedynaka swego Izaaka i nie czyń mu nic złego, bo teraz posłaniec Boga Wszechmogącego wie, że Abraham chciał wypełnić wolę Boga Wszechmogącego, gdyż nie wzbronił się ofiarować na całopalenie syna swego, jedynaka swego Izaaka. Potomka obiecanego i danego od Boga Wszechmogącego "A gdy Abraham podniósł oczy, ujrzał za sobą barana, który rogami uwikłał się w krzakach" Czyli a gdy Abraham spojrzał wstecz, ujrzał barana - rodzaj informacji, uczynionej przez Boga Wszechmogącego, który rogami - rodzaj informacji, uwikłał się w krzakach - rodzaj informacji w formie energetycznej we wszechinformacji. "Poszedł tedy Abraham, a wziąwszy barana, złożył go na całopalenie zamiast syna swego" Czyli poszedł wtedy Abraham gdy w zastępstwie człowieka składano na całopalenie zwierzęta, a wziąwszy barana - rodzaj informacji złożył go na całopalenie zamiast syna swego, jedynaka swego Izaaka, potomka danego od Boga Wszechmogącego. By krwią ofiary - nośnik informacji o śmierci w zastępstwie człowieka. Zakryć w obrazie holograficznym człowieka i w całym uniwersum holograficznym, zjedzony owoc banana bez nasienia, nie dla was, dla zwierząt ( Źródło falowych zakłóceń w oddziaływaniach informacyjnych, wszelkich rodzajów informacji w formie energetycznej we wszechinformacji ze wszechinformacją - informacja dla całości i o całości " I nazwał Abraham to miejsce: Pan zaopatruje" Czyli i nazwał Abraham górę Moria w Jeruzalemie: Bóg Wszechmogący zaopatruje w zwierzęta na całopalenie w zastępstwie człowieka. " Dlatego mówi się po dziś dzień: Na górze Pana jest zaopatrzenie" Czyli dlatego mówi się po dziś dzień, na górze Moria w Jeruzalemie, wybranej przez Boga Wszechmogącego do składania ofiar całopalenia w zastępstwie człowieka, na której Salomon zbudował świątynny system ofiarniczy (2 Zniesiony przez ofiarę Jezusa Zbawiciela za każdego z nas. By w obrazie holograficznym każdego z nas i w całym uniwersum holograficznym, był obraz Jezusa Zbawiciela. Najdoskonalszy wzór człowieka w nie negowaniu i w nie manipulowaniu rzeczywistych faktów i rzeczywistych słów Pisma Świętego Boga nie ponieś śmiertelnych konsekwencji, które Jezus Zbawiciel pokazał na krzyżu. " Potem zawołał anioł Pański powtórnie z nieba na Abrahama mówiąc:" Czyli potem po złożeniu ofiary całopalenia z barana zamiast z Izaaka zawołał posłaniec Boga Wszechmogącego powtórnie z miejsca poza czasoprzestrzenią na Abrahama mową słów: ( Rdz 22,12-15) zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 22,16-19"Przysiągłem na siebie samego, mówi Pan: Ponieważ to uczyniłeś i nie wzbroniłeś się ofiarować mi jedynego syna swego," Czyli złożyłem przyrzeczenie samemu sobie, mówi Bóg Wszechmogący: Ponieważ chciał Abraham wykonać wolę Boga Wszechmogącego i nie wzbronił się ofiarować na całopalenie jedynego syna swego Izaaka "będę ci błogosławił obficie i rozmnożę tak licznie potomstwo twoje jak gwiazdy na niebie i jak piasek na brzegu morza," Czyli będzie Bóg Wszechmogący w Abrahamie wypełniał swoją wolę w obfitości i rozmnoży tak licznie potomstwo Abrahama jak gwiazdy na niebie i jak piasek na brzegu morza, których zliczyć nie będzie można "a potomkowie twoi zdobędą grody nieprzyjaciół swoich," Czyli a potomkowie Abrahama zdobędą miejsca zamieszkania przeklętych - nieświadomych potomków Kanaana wrogów potomków Abrahama "i w potomstwie twoim błogosławione będą wszystkie narody ziemi za to, że usłuchałeś głosu mego" Czyli Abraham chciał wypełnić wolę Boga Wszechmogącego i nie wzbronił się złożyć na całopalenie jedynego syna swego Izaaka "Potem powrócił Abraham do sług swoich i wstawszy poszli razem do Beer - Szeby" Czyli potem po złożeniu ofiary całopalnej z barana w zastępstwie jedynego syna swego Izaaka. Powrócił Abraham do sług swoich, którzy nie wiedzieli, co uczynił Abraham i wstawszy z miejsca, z którego Abraham zobaczył górę Moria poszli razem do Beer - Szeby tj. Studni Przymierza. "I mieszkał Abraham nadal w Beer - Szebie" Czyli i gdy powrócił z góry Moria, mieszkał Abraham nadal w Beer - Szebie ( zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 22,16-19"Przysiągłem na siebie samego, mówi Pan: Ponieważ to uczyniłeś i nie wzbroniłeś się ofiarować mi jedynego syna swego," Czyli złożyłem przyrzeczenie samemu sobie, mówi Bóg Wszechmogący: Ponieważ chciał Abraham wykonać wolę Boga Wszechmogącego i nie wzbronił się ofiarować na całopalenie jedynego syna swego Izaaka "będę ci błogosławił obficie i rozmnożę tak licznie potomstwo twoje jak gwiazdy na niebie i jak piasek na brzegu morza," Czyli będzie Bóg Wszechmogący w Abrahamie wypełniał swoją wolę w obfitości i rozmnoży tak licznie potomstwo Abrahama jak gwiazdy na niebie i jak piasek na brzegu morza, których zliczyć nie będzie można "a potomkowie twoi zdobędą grody nieprzyjaciół swoich," Czyli a potomkowie Abrahama zdobędą miejsca zamieszkania przeklętych - nieświadomych potomków Kanaana wrogów potomków Abrahama "i w potomstwie twoim błogosławione będą wszystkie narody ziemi za to, że usłuchałeś głosu mego" Czyli Abraham chciał wypełnić wolę Boga Wszechmogącego i nie wzbronił się złożyć na całopalenie jedynego syna swego Izaaka "Potem powrócił Abraham do sług swoich i wstawszy poszli razem do Beer - Szeby" Czyli potem po złożeniu ofiary całopalnej z barana w zastępstwie jedynego syna swego Izaaka. Powrócił Abraham do sług swoich, którzy nie wiedzieli, co uczynił Abraham i wstawszy z miejsca, z którego Abraham zobaczył górę Moria poszli razem do Beer - Szeby tj. Studni Przymierza. "I mieszkał Abraham nadal w Beer - Szebie" Czyli i gdy powrócił z góry Moria, mieszkał Abraham nadal w Beer - Szebie ( zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 22,20-24"Po tych wydarzeniach doniesiono Abrahamowi: Oto Milka urodziła Nachorowi, bratu twojemu:" Czyli po złożeniu ofiary z barana w zastępstwie jedynego syna swego Izaaka, na górze Moria i powrocie do Beer - Szeby, doniesiono Abrahamowi z Haranu ( Oto Milka córka Harana ( Abrahama urodziła Nachorowi, bratu Abrahama: Usa, Nachora pierworodnego, i Buza, brata pierworodnego, i Kemuela, ojca Arama, który zrodzi plemiona według swojego imienia. I Keseda i Chaso, i Pildasza, i Jidlafa i Betuela ojca Rebeki "A Betuel zrodził Rebekę. Tych ośmiu urodziła Milka Nachorowi, bratu Abrahama" Czyli a Betuel, syn Nachora, brat Abrahama zrodził Rebekę. Tych ośmiu synów, potomków danych od Boga Wszechmogącego, urodziła Milka córka Harana, Nachorowi, bratu Abrahama "A nałożnica jego, imieniem Reuma, także urodziła Tebacha, Gachama, Tachasza i Maachę" Czyli a nałożnica Nachora, imieniem Reuma także urodziła Nachorowi synów, czterech potomków danych od Boga Wszechmogącego. Budowniczych szeregu miast-państw w zachodniej części Azji Mniejszej ( zebulonow7Wpisów: 121Dołączył: Rodzaju 22,20-24"Po tych wydarzeniach doniesiono Abrahamowi: Oto Milka urodziła Nachorowi, bratu twojemu:" Czyli po złożeniu ofiary z barana w zastępstwie jedynego syna swego Izaaka, na górze Moria i powrocie do Beer - Szeby, doniesiono Abrahamowi z Haranu ( Oto Milka córka Harana ( Abrahama urodziła Nachorowi, bratu Abrahama: Usa, Nachora pierworodnego, i Buza, brata pierworodnego, i Kemuela, ojca Arama, który zrodzi plemiona według swojego imienia. I Keseda i Chaso, i Pildasza, i Jidlafa i Betuela ojca Rebeki "A Betuel zrodził Rebekę. Tych ośmiu urodziła Milka Nachorowi, bratu Abrahama" Czyli a Betuel, syn Nachora, brat Abrahama zrodził Rebekę. Tych ośmiu synów, potomków danych od Boga Wszechmogącego, urodziła Milka córka Harana, Nachorowi, bratu Abrahama "A nałożnica jego, imieniem Reuma, także urodziła Tebacha, Gachama, Tachasza i Maachę" Czyli a nałożnica Nachora, imieniem Reuma także urodziła Nachorowi synów, czterech potomków danych od Boga Wszechmogącego. Budowniczych szeregu miast-państw w zachodniej części Azji Mniejszej ( zebulonow7 napisał(a):Księga Rodzaju 23,1-2"A Sara żyła sto dwadzieścia siedem lat; tyle było lat życia Sary" Czyli a Sara o umownie zwanym imieniu, to ukształtowany funkcjonalnie zewnętrznie i wewnętrznie rodzaj informacji w formie energetycznej we wszechinformacji - informacja dla całości rodzajów informacji i o całości Wielu duchownych, autorów, a nawet profesorów seminariów duchownych opiera się na "hipotezie dokumentacyjnej JEDP" przy wyjaśnianiu, jak została napisana Księga Rodzaju. Wedle tej koncepcji przez wiele stuleci opowieści w niej zawarte przekazywano z ust do ust, zwykle z upiększeniami lub opuszczeniami, i nie były one zapisane przez długi czas po zajściu opisywanych zdarzeń. Oczywiście, idea ta nie zachęca do zaufania w dosłowną dokładność ujęcia z Księgi Rodzaju. Dlatego popierają ją teologowie o nastawieniu liberalnym. W przeciwieństwie do niej teoria tabliczkowa sugeruje, że fragmenty Księgi Rodzaju zostały początkowo zapisane na glinianych tabliczkach przez ludzi, którzy osobiście doświadczyli opisywanych zdarzeń. Tabliczki te zostały później skompilowane przez Mojżesza. Ponieważ oryginalni autorzy byli naocznymi świadkami, ich ujęcia winny być dokładne z historycznego punktu widzenia. Artykuł poniższy krótko opisuje rozwój i implikacje obu tych teorii. Kto napisał Księgę Rodzaju? Założymy, że większość "porządnych konserwatywnych chrześcijan" prawdopodobnie zgadza się, iż Biblia przynajmniej w swoim oryginalnym rękopisie - została natchniona przez Boga i jest prawdą. Nad tym, jak zachodziło owo natchnienie, dyskutowało wielu uczonych i nie będziemy tego tutaj rozważali oprócz stwierdzenia, że podstawa naszej wiary, iż Biblia jest prawdziwym i natchnionym Słowem Bożym, leży w dziele Bożego Ducha Świętego, a nie w osobistej wiedzy ludzkich autorów. Biblia nie jest tylko jakimś starożytnym fragmentem ludzkiej literatury. Powiedziawszy to, pozostaje pytanie "Kim byli ludzcy autorzy? Skąd wiedzieli oni, co pisać? Jak zachowano szczegóły historyczne?" Ograniczymy się tu do przeanalizowania Księgi Rodzaju, którą się najczęściej krytykuje. Pierwsze pięć ksiąg Biblii (Księga Rodzaju, Księga Wyjścia, Księga Kapłańska, Księga Liczb i Księga Powtórzonego Prawa) zbiorowo nazywa się Księgami Zakonu, Torą lub Księgami Mojżesza. Ostatnie cztery mają wiele wersetów, które przypisują je bezpośrednio Mojżeszowi. Ale nie jest on nigdy nawet wspomniany w Księdze Rodzaju. Dlaczego tak jest? Spróbujemy pokazać w tym niewielkim tekście, że istnieje znaczne wewnętrzne świadectwo, iż Księga Rodzaju została faktycznie najpierw napisana we fragmentach, najprawdopodobniej na glinianych tabliczkach, przez wielu różnych ludzi, którzy byli naocznymi świadkami opisywanych zdarzeń. Ludzie ci podpisali swoje imiona u dołu swoich tabliczek, a Mojżesz później skompilował te tabliczki, połączył ich treść w to, co nazywa się "Księgą Rodzaju" Skąd się wziął religijny liberalizm? Dlaczego tak wielu teologów krytykuje prawdziwość Biblii? Czy mają oni jakąkolwiek naukową podstawę dla swych wątpliwości? Wątpliwości na dużą skalę zaczęły się od Hegla (1770-1831), niemieckiego filozofa, który nauczał, że religia, tak jak reszta cywilizacji, rozwijała się stopniowo. Uznał on, że pierwotni "jaskiniowcy" rozpoczęli politeistyczny kult rzeczy ich otaczających. Później stwierdził w ich umysłach wyewoluowały wyższe pojęcia, jak pojęcie Boga najwyższego. Ten odwrót od biblijnego autorytetu znalazł swoją podstawę, gdy w 1830 roku Charles Lyell opublikował Principles of Geology, książkę która pierwsza opisała tzw. kolumnę geologiczną. W kolumnie tej wiek warstwy skalnej był wyznaczany przez typy skamieniałości, jakie się w niej znajdują. Idea ta umożliwiła opublikowanie w 1859 roku znanej książki Charlesa Darwina O powstawaniu gatunków Teoria ewolucji organicznej opanowała wyobraźnię większości uczonych. Nie ma żadnej realnej podstawy, by nie wierzyć w to, co napisano w Biblii. Nigdzie tekst biblijny nie wspomina niczego, co implikuje ewolucję, ani nie udowodniono rozstrzygająco, by jakiś fragment biblijny był błędny. Jedynym powodem, dla którego wątpi się w jasny tekst Biblii, jest wysiłek pogodzenia jej ze świeckim obrazem świata, który odrzuca Boga. Ale większość ewolucjonistycznych uczonych sprzeciwia się równie mocno teistycznemu ewolucjonizmowi, jak i idei cudownego stworzenia. A większość teologów naprawdę nie rozumie zasad ewolucjonizmu - nie uświadamiają oni sobie, że Boga nie można wcisnąć do tej świeckiej teorii. Ta próba kompromisu w rzeczywistości nie przynosi efektu i jest niebezpieczną drogą. Hipoteza dokumentacyjna Teorie takie tworzone są pod wpływem ucznia Hegla, teologa Grafa (1815-1868), oraz jego ucznia, Juliusa Wellhausena (1844-1918). Z pomysłu zaproponowanego najpierw przez Jeana Astruca (1684-1766) rozwinęli oni "hipotezę dokumentacyjną JEDP" wyższej krytyki, według której wczesne części Starego Testamentu nie mogły być napisane w czasach, których dotyczą. Oparli się oni na przekonaniu, że umiejętność pisania nie rozwinęła się aż do ok. 1,000 roku przed Chr. Dlatego błędnie zakładali, że sagi, epika, poezja itd., których później użyto do skompilowania Biblii, były przekazywane ustnie przez całe tysiąclecia. W rezultacie tego założenia stwierdzono, że pierwsze księgi Biblii zostały napisane przez różnych nieznanych nauczycieli w okresie Podzielonego Królestwa, rozpoczynającego się ok. 800 roku przed Chr., i było kontynuowane aż do okresu po Wygnaniu Babilońskim. Księgi te miały być skompilowane lub zredagowane z licznych opowieści lub dokumentów, z których każdy można odróżnić używanym imieniem Boga. Dokument J używał imienia Jahwe, dokument E używał nazwy Elohim, podczas gdy literami D i P oznaczono dokumenty deuteronomiczny i kapłański. Koncepcja ta osłabiła u wielu ludzi zaufanie w autentyczność Biblii. Odkrycia archeologiczne Czy Hegel, Graf, Wellhausen i inni mieli jakieś podstawy dla swojej teorii JEDP? Nie, nigdy nie znaleziono nawet śladu po "dokumentach", o których mówili (Jahwistycznym, Elohistycznym, Deuteronomicznym i Kapłańskim) i nawet za ich czasów istniały odkrycia archeologiczne, zaprzeczające podstawowemu twierdzeniu ich teorii, że nieznane są wczesne pisma. Później uczeni i archeologowie odkryli jeszcze lepsze dowody prawdziwości tezy o historyczności Biblii. Odkryto całe biblioteki i wystarczająco wiele tłumaczeń, by potwierdzić biblijne wydarzenia opisane w historiach o patriarchach. Wiele z tych bibliotek pochodzi z okresu poprzedzającego wiele lat czasy Abrahama. Wykopaliska w Ebla, Mari i Nuzi dostarczyły mocnego potwierdzenia historii Starego Testamentu. Archiwa Mari zawierały faktyczne imiona używane w Biblii Peleg, Terach, Abram, Jakub, Laban i inne. Nie można ich wiązać bezpośrednio z osobami występującymi w Biblii, lecz wykazują one, że imion tych używano w tych wczesnych okresach. Archiwum Nuzi miało ok. 20 tys. tabliczek glinianych; wiele z nich to dokumenty prawne opisujące prawa i zwyczaje tej ziemi. Wyjaśnia to wiele zdarzeń biblijnych, które zwykle wydawały się dla nas dziwne, ale były to po prostu normalne zwyczaje owej epoki. Teoria tabliczkowa W trakcie swojej służbowej podróży po Mezopotamii, gdzie miały miejsce najwcześniejsze wydarzenia opisane w Biblii, komandor lotnictwa, Wiseman, zainteresował się archeologią tego obszaru, a szczególnie wieloma starożytnymi glinianymi tabliczkami, datowanymi na okres długo przed czasami Abrahama. Odkrył on, że zawierają one klucz do oryginalnych pism wczesnej Biblii, a zwłaszcza do Księgi Rodzaju. Książkę na ten temat opublikował on w 1936 roku. Później jego syn, profesor asyriologii, Wiseman, uaktualnił i zrewidował książkę swego ojca. [1] Odkrył on, że większość starych glinianych tabliczek miała "zwroty kolofonowe" na końcu; nazywały one autora lub właściciela tabliczki; zawierały słowa pozwalające zidentyfikować temat, a często też jakiś rodzaj datowania. Jeśli wiele tabliczek było powiązanych, to istniały także linie wiążące jedną tabliczkę z następną. Wiele z tych dawnych zapisów związanych było z historiami rodzinnymi i pochodzeniem, co widocznie było bardzo ważne dla starożytnych ludzi. Wiseman zwrócił uwagę na podobieństwo wielu z nich do fragmentów z księgi Rodzaju. Liczni uczeni zauważyli, że Księga Rodzaju jest podzielona na fragmenty oddzielone przez zwroty przetłumaczone jako "oto pokolenia...". Hebrajskim słowem używanym na "pokolenia" jest toledoth, co znaczy "historia, zwłaszcza historia rodzinna (...) historia ich pochodzenia". [2] Większość uczonych uznała, że te "zwroty toledothu" muszą być ważne, ale błędnie założyła, że są one wprowadzeniem do tekstu, który po nich następuje. (Liczne współczesne tłumaczenia nawet zniekształcają te zwroty.) [3] Doprowadziło to do poważnych pytań, ponieważ w licznych przypadkach nie wydają się one pasować. Na przykład Księga Rodzaju 37:2 rozpoczyna się od słów "A Jakub mieszkał w ziemi chananejskiej, w której ojciec jego był gościem. A te są dzieje jego". Ale od tego miejsca dalej tekst opisuje Józefa i jego braci, i prawie nic nie mówi o Jakubie, który był centralną postacią w poprzednim fragmencie. Jednak Wiseman widział, że kolofony na starożytnych tabliczkach zawsze znajdowały się na końcu, a nie na początku. Zastosował tę ideę do zwrotów toledothu w Księdze Rodzaju i odkrył, że w każdym przypadku od razu przynosi to sensowny wynik. Tekst, znajdujący się bezpośrednio przed zwrotem "Oto są pokolenia...", zawierał informację o zdarzeniach, o których wiedziała osoba wymieniona w tym zwrocie. Albo, mówiąc to jeszcze inaczej, Księga Rodzaju składa się ze zbioru tabliczek, z których każda została napisana przez faktycznego naocznego świadka zdarzeń w niej opisanych. Tabliczki te zostały w końcu skompilowane przez Mojżesza. Zebrano dotąd wystarczające potwierdzenie archeologiczne, by historycy uważali dziś Stary Testament, a przynajmniej tę jego część po jedenastym rozdziale Księgi Rodzaju, za historycznie poprawny. Wydaje się być czymś dziwnym, że profesorowie z seminariów duchownych często nadal uczą teorii starej "wątpliwej krytyki", chociaż zdyskredytowano już powszechnie podstawę, na której była ona oparta. Tabliczka nr Wiersz początkowy Wiersz końcowy Właściciel lub autor 1 Rdz 1:1 Rdz 2:4a sam Bóg (?) 2 Rdz 2:4b Rdz 5:1a Adam 3 Rdz 5:1b Rdz 6:9a Noe 4 Rdz 6:9b Rdz 10:1a Sem, Cham i Jafet 5 Rdz 10:1b Rdz 11:10a Sem 6 Rdz 11:10b Rdz 11:27a Terach 7 Rdz 11:27b Rdz 25:19a Izaak 8 Rdz 25:12 Rdz 25:18 od Ismaela do Izaaka 9 Rdz 25:19b Rdz 37:2a Jakub 10 Rdz 36:1 Rdz 36:43 od Ezawa do Jakuba 11 Rdz 37:2b Wj 1:6 12 synów Jakuba Aby zilustrować, jak to wszystko funkcjonuje, przyjrzyjmy się każdej z tabliczek i zobaczmy, czy teoria ta ma sens. Tabliczka nr 1 rozpoczyna się od pierwszego wersetu Księgi Rodzaju i kończy się zwrotem toledothu w Rodz. 2:4a: "Te są dzieje nieba i ziemi (...)" [4] Powinienem tu zaznaczyć, że następująca dalej analiza oparta jest o mocne moje przekonanie, że sześć dni stworzenia to dosłowne 24-godzinne dni, jak stwierdzają jasno słowa użyte w Biblii. Na pierwszej z tabliczek nie ma imienia autora w zamykającym wersecie. Kto mógłby posiadać osobistą znajomość tego, co zostało napisane? Tylko sam Stwórca. Bóg mógł to napisać Swoimi palcami (w taki sposób, jak według Księgi Wyjścia 31:18 napisał dwie tablice kamienne). Myślę, że jest równie możliwe, iż ustnie podyktował ją Adamowi. Jednocześnie mógł jej użyć do uczenia Adama pisania. Bez względu na to, jak dokładnie było, Bóg był osobiście autorem tej pierwszej tabliczki, faktycznego ujęcia stworzenia. Tabliczka nr 2 rozpoczyna się od następnej części, Rodz. 2:4b: "gdy były stworzone w dzień, w którym uczynił Pan Bóg niebo i ziemię..." [5] Zamykający toledoth znajduje się w Rodz. 5:1a: "To jest księga pokoleń Adama" Wielu ma mętlik w głowie w rezultacie tego, co im powiedziano o dwu różnych opisach stworzenia, jakie mają się znajdować w pierwszych dwu rozdziałach. Możemy jednak zobaczyć, że niesłusznie. Rozdział 1 jest jedynym "opisem stworzenia", ponieważ daje on szczegółowy zapis stwórczych działań Boga. Rozdział 2 nie próbuje powiedzieć "Zdarzyło się to, a potem tamto". Jest to tylko pochodzące od Adama ujęcie swojego pochodzenia, napisane z jego punktu widzenia. Wspomniany mętlik powstaje wskutek swoistych cech słów. Ujawniają się one w niektórych językach. Język angielski [i polski] ma określone czasy przeszły, teraźniejszy i przyszły dla czasowników, ale hebrajski (język Księgi Rodzaju) tej cechy nie ma. W hebrajskim względne relacje czasowe muszą być określone na podstawie kontekstu, a nie na podstawie samych użytych słów. W tabliczce nr 1 (Rodz. 1:1-2:4a) relacje czasowe są dokładnie określone stworzenie zwierząt lądowych i ludzi miało miejsce szóstego dnia i w wypowiedzianym porządku (najpierw zwierzęta, potem mężczyzna i kobieta). Tabliczka ta jest napisana z punktu widzenia Stwórcy (jest to Jego tabliczka) i daje dokładny zarys tego, co robił. Ale na tabliczce nr 2 (Rodz. 2:4b-5:1a) nie ma żadnych elementów dotyczących czasu. Została ona napisana z odmiennego punktu widzenia (myślę, że przez samego Adama) i opisuje zdarzenia tak, jak on je widział. Najpierw opisał krótko teren wokół siebie (w Rodz. 2:4b-2:15) oraz pouczenia i daną od Boga obietnicę otrzymania pomocy w postaci kobiety. Powiedział wtedy o olbrzymim zadaniu, jakie mu Bóg zlecił (nazwanie zwierząt) i o tym, jak tego dokonał. Wersety te pokazują, że Adam musiał był bardzo inteligentną osobą i znającym się na rzeczy taksonomistą, nie zaś pozbawionym wiedzy "jaskiniowcem", jak to sobie niektórzy wyobrażają. Hebrajskie słowa w Księdze Rodzaju 2:19 można tak przetłumaczyć: "Utworzył więc Pan Bóg z ziemi wszelkie dzikie zwierzęta..." (Nowy Przekład) (czas przeszły). Wydaje się, że Adam po prostu wstawił wersety 19 i 20 (o nazywaniu zwierząt) w tym miejscu dla swojej wygody, a nie po to, by wskazywać kolejne działanie. W ten sposób mógł on przejść do ważniejszej sprawy ustanawiania ludzkiego domu, rodziny i wzrostu liczebnego ludzi. W Rodz. 2:21-25 użył reminiscencji, chwytu literackiego, by opisać powstanie niewiasty (co nastąpiło wcześniej w dniu szóstym tygodnia stworzenia), i gładko przeszedł do opowieści o ich wspólnym działaniu. Niestety, ich pierwsze działanie, jakie opisał, dotyczyło pierwszego grzechu na świecie oraz jego strasznych konsekwencji. Jeśli to wyjaśnienie nie jest prawdziwe, to musimy uznać rozdział 2 za dalszy opis, niezgodny z rozdziałem 1. Mamy w ten sposób trudną do wyjaśnienia sytuację: w 2:18 Bóg obiecał Adamowi pomoc, wówczas w 2:19 stworzył zwierzęta i nakazał Adamowi nazwać je tak, jak gdyby jedno z tych zwierząt mogło być ową pomocą. A kiedy tak się nie stało, dopiero wówczas Bóg stworzył kobietę. Brzmi to tak, jak gdyby Bóg naprawdę nie wiedział, co robi co jest nie do przyjęcia! Zmienia to także kolejność stwarzania przez Boga w dniu szóstym gdyż najpierw miałby on stworzyć mężczyznę, potem zwierzęta ziemne, a dopiero potem kobietę. Gwałci to kolejność opisaną w 1 rozdziale Księgi Rodzaju, w którym kolejność wydarzeń w czasie jest wyraźnie określona. Ale teraz ktoś może zapytać: "Dlaczego tabliczka ta kończy się w środku wersetu i w tym samym środku zaczyna się następna tabliczka. Dlaczego każda tabliczka nie kończy się na końcu wersetu"? Jest to interesująca kwestia, dla której jak myślę istnieje też dobra odpowiedź. Oryginalny tekst został napisany po prostu literami paleohebrajskimi, bez żadnej interpunkcji, a więc tekst ten nie miał podziału na rozdziały i wersety te pojawiły się dopiero w tłumaczeniu znanym jako Biblia Genewska, w 16 wieku. Tłumacze Biblii Genewskiej nie rozumieli słowa "toledoth" i nie rozpoznali struktury tabliczkowej. Dopiero na początku 20-go wieku starożytne biblioteki w Nuzi dostarczyły klucza do tej zagadki. Niestety, w naszych Bibliach występuje ta pochodząca z późniejszych epok myląca struktura wersetów. Tabliczka nr 3 zaczyna się od Rodz. 5:1b: "W dzień, w którym stworzył Bóg człowieka, na podobieństwo Boże uczynił go" Kto to napisał? Patrzmy naprzód na następne wystąpienie zwrotu "... pokolenia xxx" Zwrot toledothu znajduje się w Rodz. 6:9a "Te są pokolenia Noego" Tak więc tabliczka ta, dająca genealogię od Adama do Noego oraz pierwsze przykazania Boga dla Noego, została napisana przez tego człowieka, który z logicznego punktu widzenia powinien ją napisać przez samego Noego. Przejdźmy teraz do tabliczki nr 4, która zaczyna się od Rodz. 6:9b "Noe był mężem sprawiedliwym i doskonałym wśród pokoleń swoich (...)" Zobaczymy później, że był to otwierający werset połączonych dzienników synów Noego Sema, Chama i Jafeta. Czy mieli lepszy sposób rozpoczęcia swojej części od wspomnienia ojca? Jest to ten fragment, który opisuje Wielki Potop oraz doświadczenia z rocznego pobytu na arce, wypełnionej dziwnym ładunkiem złożonym ze zwierząt. Liczne miejsca wydają się tu powtórzeniami. Rodz. 6:11, 6:12-13 i 6:17 mówią prawie to samo dlaczego? To samo jest z Rodz. 7:18, 7:19 i 7:20. Wielu ludzi zastanawiało się nad tym, ale kiedy zobaczymy, że były to naprawdę trzy oddzielne pamiętniki, połączone prawie tysiąc lat później przez Mojżesza, to nabiera to sensu. To łączne autorstwo występuje w zwrocie toledothu, znajdującym się w Rodz. 10:1a "Ci są potomkami synów Noego: Sema, Chama i Jafeta" Zauważmy na marginesie, że nie są oni tu wymienieni w chronologicznej kolejności. Rodz. 9:24 mówi, że Cham był najmłodszy, a Rodz. 10:21 mówi, że Jafet był najstarszy. A więc Sem musiał urodzić się po Jafecie, a przed Chamem. Następną opowieść podejmuje sam Sem. Tabliczka nr 5 rozpoczyna się od Rodz. 10:1b "a narodzili się im synowie po potopie" Sem żył około 500 lat po potopie i prześledził głowy wszystkich rodzin, jakie powstały w świecie po tym wydarzeniu. Ten fragment podaje tzw. "Tabelę Narodów" oraz rozproszenie się ludzi pod wieżą Babel. Kończący zwrot toledothu w Rodz. 11:10a brzmi tak: "Te są pokolenia Sema" Tabliczka nr 6 rozpoczyna się od Rodz. 11:10b "Semowi było sto lat, kiedy zrodził Arfaksada [Arpachszada], w dwa lata po potopie" Wymienia ona wielu potomków aż do Teracha i jego trzech synów, Abrama, Nachora i Harana. Końcowy zwrot toledothu znajduje się w Rodz. 11:27a "A Tarego [Teracha] pokolenia są te" Kto więc był autorem tej krótkiej tabliczki? Musiał to być Terach. Tabliczka nr 7 jest dużo dłuższa niż te, które przeanalizowaliśmy. Zaczyna się od Rodz. 11:27b: "Tare [Terach] zrodził Abrama, Nachora i Arana [Harana]" Głównym bohaterem tego fragmentu jest Abraham, co prowadzi wielu ludzi do zastanawiania się, dlaczego tabliczki tej nie nazwano tabliczką Abrahama, lecz Izaaka? Nowe rozumienie tabliczek pozwala dojrzeć prostą odpowiedź: Abraham nie napisał tej części zrobił to jego syn, Izaak. Imię Izaaka znajduje się w zwrocie toledothu w Rodz. 25:19a: "Te są pokolenia Izaaka, syna Abrahamowego" W Rodz. 25:12-18 znajdujemy odejście od typowego "wzorca tabliczkowego". Jest to faktycznie krótka "podtabliczka" wymieniająca synów Izmaela. (Nazwałem to Tabliczką nr 8 na wcześniej podanym wykresie.) Jak znalazła się ona w środku tabliczki Izaaka? Spójrzmy na Rodz. 25:8-9. Widzimy, że Abraham zmarł, a jego dwaj synowie, Izaak i Izmael, wspólnie pochowali go. W tym czasie Izaak musiał otrzymać informację na temat rodziny Izmaela (czy to kopiując jego dziennik, czy po prostu zadając pytania i zapisując, co Izmael mówił). Dodał on to na końcu swojego dziennika. Ten krótki fragment nie ma toledothu, ale tylko zwrot wprowadzający w Rodz. 25:12. Dziennik Jakuba jest podstawą dla Tabliczki nr 9, która zaczyna się w Rodz. 25:19b: "Abraham zrodził Izaaka. Ten mając lat czterdzieści lat, pojął za żonę Rebekę (...)" Widzimy, że Jakub w naturalny sposób rozpoczął od wspomnienia swego dziadka, a potem ojca i matki. Trzon dziennika Jakuba rysuje skomplikowaną opowieść o jego duchowym wzroście od oszusta aż do końcowego zmieniającego życie doświadczenia z Bogiem i zmiany imienia na Izrael "przyjaciel Boga". Fragment ten opisuje też narodziny jego dwunastu synów "synów Izraela". Tabliczka nr 10 jest krótką tabliczką jego brata Ezawa, wtopioną w opowieść Jakuba, w Rodz. 36. Prawdopodobnie nastąpiło to w bardzo podobny sposób do wspomnianego wyżej przypadku Izmaela. Spójrzmy na Rodz. 35:29. Izaak zmarł, a jego synowie, Ezaw i Jakub, pochowali go. Musiał to być czas, gdy Jakub dowiedział się o wszystkich swoich kuzynach. Mogę sobie wyobrazić ich rozmowę po pogrzebie. "Ej, bracie rzekł Jakub opowiedz mi o swoich dzieciach i o ich dzieciach. Co się z tobą działo?" Jakub musiał zaraz zapisać to, co Ezaw powiedział mu o swojej wielkiej rodzinie. Końcowy zwrot (czyli toledoth) Tabliczki nr 9 Jakuba znajduje się w Rodz. 37:1-2 "A Jakub mieszkał w ziemi chananejskiej, w której ojciec jego był gościem. A te są dzieje jego" Ostatnia tabliczka, Tabliczka nr 11, zaczyna się w Rodz. 37:2b "Józef, gdy miał szesnaście lat (...)" [6] Wielu zostało zmylonych wierszem Rodz. 37:2. Zaczyna się on "A Jakub mieszkał w ziemi chananejskiej, w której ojciec jego był gościem. A te są dzieje jego" i bezpośrednio potem zaczyna mówić o Józefie. Przez następnych dwanaście rozdziałów Jakub nie odgrywa większej roli. Ale to jest jeszcze jeden przypadek, kiedy teoria tabliczkowa wyjaśnia to, co długo stanowiło wielką zagadkę. Ten wiersz, Rodz. 37:2, powinien zostać podzielony, by stało się jasne, że pierwszą jego część napisał Jakub, a drugą Józef. Zawartość tabliczki Józefa jest bardzo ważna w historii ludu Biblii. Józef został zabrany do Egiptu jako niewolnik, w czasie następnych dwunastu lat wyrósł na drugiego pod względem władzy człowieka w Egipcie. Dalszy rozwój wydarzeń doprowadził do przeniesienia się także i jego rodziny do Egiptu, gdzie oni i ich potomkowie spędzili kilkaset lat. Ostatni fragment tabliczki opisuje śmierć jego ojca, Jakuba. Ale Księga Rodzaju kończy się nie mówiąc nic o śmierci Józefa i nie znajdujemy w niej żadnego rodzaju zwrotu toledothu. Dlaczego? To tylko przypuszczenie, ale myślę, że Wyjś. 1:6 "A gdy umarł on i wszyscy bracia jego, i całe owo pokolenie (...)" mogłoby stanowić takie zakończenie. Może być ono dodane przez Mojżesza, gdy odziedziczył wszystkie tabliczki i zaczął je łączyć ze sobą. Ostatnie rozdziały musiały być napisane głównie przez Józefa, ale z oczywistych względów nie mógł on donieść o swojej własnej śmierci. Te kilka dalszych wierszy mogło być napisanych przez któregoś z jego braci. Z jakiego materiału były zrobione tabliczki? Wszystkie oryginalne tabliczki zostały dawno temu i całkowicie utracone, nie wiemy więc nic, z czego były zrobione. Wszystko, co napisałem powyżej, pochodzi ze świadectwa tekstu, nie zaś z fizycznych szczątków. Ze starożytnej biblioteki w Nuzi wiemy, że powszechnie używano glinianych tabliczek, przynajmniej od czasów Abrahama. Przetrwały one ponad 4,000 lat i nadal można je czytać w dzisiejszych muzeach. Glina jest z pewnością najbardziej prawdopodobnym materiałem dla wczesnych tabliczek biblijnych. Jednak, gdy potomkowie Jakuba opuścili Egipt w połowie 15 stulecia przed Chr., Bóg wypisał Dziesięcioro Przykazań na górze Synaj na kamiennych tablicach. Kamień to również możliwy materiał dla tabliczek Księgi Rodzaju. Większość z zachowanych informacji na temat wczesnego Egiptu jest wykuta w kamieniu, z którego zbudowane są różne budowle (więc nie można tej informacji przenosić). Ale kamień jest cięższy i trudniejszy do obróbki. Później używano także papirusu i pergaminu (cienkiej skóry owczej), w Egipcie i gdzie indziej. Zwoje znalezione w jaskiniach nad Morzem Martwym w połowie 20 wieku były z tego materiału i przetrwały 2,000 lat. Ale nie wiem, czy istnieje jakiekolwiek świadectwo, że używano ich przed połową drugiego tysiąclecia przed Chr. Myślę, że przypuszczalnie Mojżesz połączył wszystkie te tabliczki w jeden długi zapis, zwój lub księgę, w trakcie 40-letniej tułaczki po pustyni opisanej w Księdze Wyjścia i Księdze Liczb. Myślę też, że prawdopodobnie użył pergaminu, gdyż papirus był rzadkością na Synaju, a Izraelici mieli wiele owiec, tak więc pergmin mogli łatwo otrzymać. Pierwszych pięć ksiąg Biblii Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb i Powtórzonego Prawa tradycyjnie nazywa się Księgami Mojżesza i cytowany on jest w czterech ostatnich jako autor. Nigdzie jednak nie jest powiedziane, że Mojżesz napisał Księgę Rodzaju, choć istnieje rozsądne przypuszczenie, że ułożył on tę księgę z wcześniej istniejących tekstów. Podsumowanie Księga Rodzaju jest ujęciem historycznym, nie alegorią. Jej dokładność jest zapewniona przez natchnienie płynące ze strony Ducha Świętego. Myślę, że jej szczegóły najlepiej wyjaśnia teoria tabliczkowa, gdyż dostarcza zadowalającego wyjaśnienia wszystkich szczegółów, nie gwałcąc przy tym żadnego znanego faktu. Zgodna jest ona z Pismem Świętym i dodaje mu autentyczności twierdząc, że Księga Rodzaju składa się z ujęć, pochodzących od naocznych świadków. Myślę, że teoria ta jest prawdziwa. Lepiej po prostu wierzyć w dokładne nauczanie Biblii, skoro to Bóg ją natchnął. Postępowanie przeciwne jest obrazą dla jej Autora, Stwórcy-Boga. Curt Sewell Przypisy [1] Wiseman, Ancient Records and the Structure of Genesis, Thomas Nelson, Inc., Nashville 1985. [2] Wiseman, dz. cyt., s. 62. Wiseman cytował te słowa za pionierskim badaczem języka hebrajskiego, Genesiusem. [3] Przyp. tłumacza: Z tego właśnie względu cytaty biblijne podaję za Biblią Wujka, a nie na przykład za Biblią Tysiąclecia. Ta ostatnia odbiega od oryginału, gdyż przekłada tak te zwroty, by pasowały do wcześniejszej koncepcji tłumacza (np. "oto są dzieje", "oto są potomkowie", "oto historia potomków" itp.). [4] Przyp. tłumacza: Z tego właśnie względu cytaty biblijne podaję za Biblią Wujka, a nie na przykład za Biblią Tysiąclecia. Ta ostatnia odbiega od oryginału, gdyż przekłada tak te zwroty, by pasowały do wcześniejszej koncepcji tłumacza (np. "oto są dzieje", "oto są potomkowie", "oto historia potomków" itp.). [5] "W dniu, kiedy Pan Bóg uczynił ziemię i niebo..." (NP). [6] Przyp. tłumacza: Inne tłumaczenia mówią, że Józef miał wówczas siedemnaście lat. Źródło: Pierwotna wersja tego artykułu ukazała się w magazynie archeologicznym Bible and Spade Winter 1994, vol. 7, No. 1. Czasopismo to jest publikowane przez Archaeology and Biblical Research, 31 East Frederick St., Suite 468, Walkersville, Md 21793-8234. Wersja stanowiąca podstawę dla niniejszego przekładu pochodzi z października 1998 roku i jest maszynopisem przysłanym przez Autora do redakcji Na Początku... Z języka angielskiego za zgodą Autora tłumaczył Mieczysław Pajewski. Miesięcznik Na początku..., Rok 6, nr 1(112), s. 2-14, 1999 r. Autor artykułu: Michael Jones Rozdział 1 Księgi Rodzaju, jeden z najbardziej kontrowersyjnych fragmentów, jakie kiedykolwiek napisał człowiek. Wielu zastanawiało się nad tym tekstem. Co on znaczy? Dlaczego został napisany i co autor miał zamiar powiedzieć? Ale jeśli mamy być ze sobą szczerzy, jeśli chcemy wiedzieć, co komunikuje ten tekst, musimy spróbować zrozumieć go w oryginalnej kulturze i języku. Jak dotąd zaproponowano mnóstwo interpretacji, aby spróbować wyjaśnić, co mówi Księga Rodzaju 1, a ja nie udaję, że robię tutaj cokolwiek innego. Jednak wydaje mi się, że wielu w przeszłości nie brało pod uwagę kontekstu kulturowego podczas czytania Księgi Rodzaju, a to niejednego doprowadziło do prób interpretacji tekstu przez ich własne kulturowe soczewki. To naprawdę nie jest uczciwa ocena tekstu. Nieustannie próbujemy wcisnąć Księgę Rodzaju do naszych norm kulturowych, w rzeczywistości jednak kultura świata biblijnego była pod wieloma względami inna niż nasza. Właściwości Czy Funkcja Pierwsze założenie, jakie mamy, to nasze zrozumienie tego, czym coś jest lub co sprawia, że coś jest czymś. Wydaje się to tak intuicyjne, że prawie nie kwestionujemy, że inna kultura mogłaby spojrzeć na to inaczej, jednakże dowody wskazują, że jest całkiem przeciwnie. Kiedy opisujemy, czym coś jest, zaczynamy od opisu jego właściwości, ale na starożytnym Bliskim Wschodzie coś istniało, jeśli miało jakąś funkcję. To, w jaki sposób starożytni opisaliby coś, to opisaliby to poprzez funkcję, jaką ta rzecz posiadała, czy też inaczej, do czego służyła. Jak mówi badacz John Walton: „…ludzie w starożytnym świecie wierzyli, że coś istnieje nie ze względu na swoje właściwości materialne, ale z racji pełnienia funkcji w uporządkowanym systemie… W tego rodzaju funkcjonalnej ontologii słońce nie istnieje ze względu na swoje właściwości materialne, ani nawet z powodu swojej funkcji jako płonącej kuli gazu. Raczej istnieje ze względu na rolę, jaką odgrywa w swojej sferze istnienia, zwłaszcza ze względu na sposób, w jaki funkcjonuje dla ludzkości i społeczeństwa ludzkiego… W konsekwencji coś mogłoby zostać wyprodukowane fizycznie, ale nadal nie „istnieć”, jeśli nie stałoby się funkcjonalne” (strona 24 książki The Lost World of Genesis 1). Dowody na to można znaleźć w innych starożytnych tekstach z otaczających Izrael kultur. Starożytne mity o stworzeniu świata bliskowschodniego zazwyczaj zaczynają się od słowa „kiedy”, co oznacza, że historia zaczyna się w pewnym określonym momencie, a nie na początku czasu. Mity te często mówią także o bogach i ziemi wychodzących z wodnego chaosu, czym zakładają, że przed stworzeniem istniał pewien stan materii. Wydaje się, że nie ma w nich znaczenia, skąd wzięła się wcześniej istniejąca chaotyczna materia, przekazy wydają się bardziej przejmować tym, kiedy bogowie zmienili chaos w porządek. Na przykład Enuma Elisz (babiloński epos o stworzeniu świata – zaczyna się nie od stwierdzenia, które rzeczy materialne powstały, tekst jest całkowicie pozbawiony takich roszczeń. Zamiast tego skupia się na przypisywaniu ról i przekształcaniu chaosu w porządek. Zaczyna się od zauważenia, że niebiosa i ziemia nie zostały nazwane, wody nie zostały podzielone i już istnieją, nie powstały żadne pola ani mokradła, bogowie nie zostali powołani do istnienia. John Walton zwraca uwagę, że oryginalny język jest całkowicie pozbawiony materialnej kreacji, a mimo to bardzo łatwo jest nam, czytając to w naszym języku, chcieć narzucić ją tekstowi w niektórych miejscach. Jednak badacze starożytnego Bliskiego Wschodu zwracają uwagę, że nie jest to celem tekstu, na którym skupiali się autorzy. Zamiast tego celem tekstu jest wyjaśnienie kiedy bogowie zmienili chaotyczny kosmos w uporządkowany świat, w którym mogły się rozpocząć cywilizacje. Jest to opis funkcjonalnych, a nie materialnych początków. Kontekst Kulturowy Podobne motywy można znaleźć w innych starożytnych tekstach bliskowschodnich. Mając to na uwadze, musimy pamiętać, że takie jest właśnie kulturowe tło dla świata biblijnego. Jak mówi Michael Heiser: „Zdajecie sobie sprawę, że kontekstem zrozumienia Biblii nie jest protestancka reformacja, nie jest kościół rzymskokatolicki. Nie jest ewangelikalizm XX czy XXI wieku. Kontekst Starego Testamentu to kontekst, który go stworzył. Którego już nie mamy. Mamy po nim ślady. Mamy o nim wspomnienia”. Czytając tekst biblijny, musimy pamiętać o tych podstawowych kwestiach. Zrozumienie kulturowego pochodzenia starożytnej publiczności może rzucić światło na to, jak tekst był przez nią rozumiany. Jednakże, gdy Księga Rodzaju 1 jest tłumaczona na język współczesnego odbiorcy, często odbywa się to bez kontekstu kulturowego i próbuje się narzucić takie znaczenie tekstu, aby pasował do naszych kulturowych oczekiwań. To sprawia, że Księga Rodzaju 1: 1 brzmi tak, jakby wyrażała absolutny punkt wyjścia, tak jak oczekiwalibyśmy w przypadku współczesnej kultury zachodniej, jednakże hebraiści biblijni nie wydają się przekonani do takiego rozumienia. Kiedy… Michael Heiser wskazał, że hebrajskie masoreckie samogłoski i sformułowania greckiej Septuaginty nie sugerują, że Księga Rodzaju 1: 1 powinna zawierać wyrażenie „na początku”. W hebrajskim wyraźnie brakuje przedimka określonego. Tak więc pierwsze słowa Księgi Rodzaju powinny być właściwie przetłumaczone jako „kiedy”, a nie „na początku”. Na pierwszy rzut oka nie wydaje się to mieć dużego znaczenia, ale ta prosta zmiana ma drastyczne konsekwencje. Po pierwsze, przekształca werset 1 w zdanie podrzędne. Zamiast czytania jako niezależnej wypowiedzi „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” czytamy: „Kiedy Bóg stworzył niebo i ziemię, ziemia była pustkowiem i chaosem”. To sprawia, że werset 1 jest zależny od wersetu 2 i teologicznie wskazuje, że kiedy Bóg pojawił się, aby stworzyć niebo i ziemię, pusta i chaotyczna ziemia już istniała. Zatem Księga Rodzaju 1 nie wskazywałaby na absolutny początek wszystkich rzeczy, ale na moment, w którym Bóg pojawił się, aby zainicjować określoną zmianę na ziemi, a mianowicie przekształcić ją ze stanu pustki i chaosu. Oczywiście kreacjoniści młodej ziemi mogą to odrzucić, wskazując, że oryginalny hebrajski nie miał punktów samogłosek, więc nie możemy tego użyć do pokazania, w jaki sposób oryginalni autorzy czytali werset 1. Jednakże argument ten można wyciągnąć z gramatyki hebrajskiej i jej użycia w innych miejscach. Początek – Czas Trwania Po pierwsze, John Sailhamer wskazał, że hebrajskie słowo oznaczające początek zazwyczaj odnosi się raczej do czasu trwania niż do absolutnego punktu w czasie. Zwraca uwagę na Księgę Hioba 8: 7, która używa tego samego języka w odniesieniu do wczesnego okresu życia Hioba oraz Księgę Jeremiasza 28: 1, gdzie odnosi się do początkowego okresu panowania Sedekiasza. W tych czasach w Judei pierwszy rok panowania króla nie rozpoczynał się od momentu wstąpienia na tron, ale później, od pierwszego dnia nowego roku następującego po wstąpieniu. Pomiędzy wstąpieniem na tron a nowym rokiem król panował w ramach okresu wstępnego. Jeremiasz w tym fragmencie odnosi się właśnie do tego wstępnego okresu panowania królów i ten sam język jest użyty w Księdze Rodzaju 1: 1, potwierdzając ideę, że werset odnosi się do czasu trwania, zamiast do absolutnego punktu początkowego. Sailhamer zauważa, że potwierdza to długi okres chaosu przed Księgą Rodzaju 1: 1, kiedy to Bóg pojawia się, przemieniając ziemię ze stanu chaosu w stan uporządkowany. Po drugie, Robert D. Holmstedt w swojej pracy doktorskiej mówi, że „…”absolutnego początku” nie można wywnioskować z gramatyki wersetu. Zamiast tego, składnia tego wersetu, oparta na dobrze potwierdzonych cechach biblijnej gramatyki hebrajskiej, mówi, że było potencjalnie wiele okresów lub etapów twórczego dzieła Boga”. Holmstedt stwierdził, że Księga Rodzaju 1: 1 ma podobną strukturę gramatyczną do innych wersetów, które są zdaniami podrzędnymi okolicznikowymi. Zdania podrzędne okolicznikowe mają charakter zależny. Innymi słowy, nie są one kompletną myślą, a to oznacza, że werset 1 Księgi Rodzaju 1 jest najprawdopodobniej zależny od wersetu 2 i nie ma w nim określonego przedimka, który oznaczałby, że powinien zaczynać się od wyrażenia „Na początku”. Po trzecie, to fakt, że Księga Rodzaju 1 jest bardziej zgodna ze starożytnymi bliskowschodnimi przekazami o początkach stworzenia. Werset 1 jest postrzegany jako zdanie podrzędne wyznaczające scenę dla tego, co następuje w wersecie 2 opisującym okoliczności, i ostatecznie dochodzi do wersetu 3, głównego przekazu. Jak mówi Ben Stanhope, ta formuła była zwyczajowym sposobem otwierania opisu stworzenia, ponieważ jest to ta sama struktura jak w tablicy Enuma Elisz, eposie Atra-Hasis, asyryjskiej tablicy Kar 4 i opisie stworzenia Adama i Ewy, rozpoczynającym się od Księgi Rodzaju 2:4. Tak więc werset 1 Księgi Rodzaju 1 należy rozumieć jako zdanie podrzędne a pierwszy akt stwórczy Boga rozpoczyna się dopiero w wersecie 3, kiedy Bóg mówi „Niech stanie się światłość!”. Księga Rodzaju 1: 1 nie sugeruje absolutnego początku czasu, ale podobnie jak inne opisy stworzenia z tamtych czasów zaczyna się od implikacji, że przed tygodniem Bożego stworzenia istniał nieznanej długości okres chaosu. Bara Następnie musimy zająć się hebrajskim słowem ברא (czyt. bara), które zwykle tłumaczymy jako tworzenie. Jeśli Księga Rodzaju 1:1 jest zdaniem podrzędnym, a nie pierwszym aktem stwórczym, oznaczałoby to, że Bóg pojawia się, gdy ziemia jest pustkowiem i chaosem. Dlaczego więc werset 1 mówi, że Bóg stworzył niebiosa i ziemię, kiedy pusta i chaotyczna ziemia już istniała? John Walton zauważa, że słowo bara niekoniecznie odnosi się do stworzenia, tak jak je rozumiemy, w kategoriach wytwarzania materii, ale jest lepiej rozumiane w kategoriach przypisywania funkcji lub nadawania boskich celów. Jak zauważyliśmy wcześniej, jest bardzo prawdopodobne, że starożytni ludzie uważali, iż istnienie czegoś zależy od jego funkcji, nawet jeśli mogło istnieć wcześniej w jakiejś chaotycznej materialnej formie. Nazwanie czegoś i przypisanie mu jakiejś funkcji przywoływało to coś do istnienia w uporządkowanym systemie. Kenneth Matthews zauważa, że bara odnosi się do wprowadzania nowej czynności przez Boga, a niekoniecznie nowej rzeczy (128-129). Przykłady, które to pokazują, to miejsca takie jak Psalm 51, gdzie jest napisane: Serce czyste stwórz we mnie. Nie chodzi o to, aby prosić o nowe serce jako nowy organ, ale o to, aby Bóg przypisał naszym pragnieniom nową funkcję. Izajasz 57:19 mówi o Bogu wywołującym dziękczynienie na wargach Izraela, a cały kontekst dotyczy tego, że Bóg przemienia żałobników Izraela, a nie tworzy ich z niczego. Izajasz 65 odnosi się do Jerozolimy wyznaczonej przez Boga jako miejsce wesela. Są miejsca, w których bara może oznaczać produkcję materii, ale nie jest to konieczne. Na przykład Księga Rodzaju 5: 2 ponownie odnosi się do tego, jak Bóg stworzył ich jako mężczyznę i kobietę, ale Walton zauważa, że składnia hebraiczna bardziej odnosi się do przypisania im ról mężczyzny i kobiety w związku małżeńskim, niekoniecznie jako materialnym stworzeniu. Tak więc, chociaż słowo bara może czasami odnosić się do wytwarzania materii z niczego, niekoniecznie tak powinno być czytane w każdym miejscu w pismach hebrajskich, a wręcz w niektórych miejscach powinno być czytane jako przypisywanie funkcji. W świetle tego, Księga Rodzaju 1: 1 wydaje się bardziej mówić o tym, jak Bóg nazywa lub powierza funkcje niebiosom i ziemi, podobnie jak otwarcie w Enuma Elish, kiedy rzeczy nie zostały jeszcze nazwane. W związku z tym spostrzeżeniem, że werset 1 jest zdaniem podrzędnym i może oznaczać, że Bóg pojawił się, aby stworzyć niebiosa i ziemię, kiedy ziemia już istniała jako pustkowie i chaos, można rozumieć, że wszystko co autor mówi, to to, że Bóg nazywał lub przypisywał niebiosom i ziemi nowe funkcje przemieniając je z ich poprzedniego chaotycznego stanu. „Tworzenie następuje więc przez nadanie rzeczom porządku, funkcji i celu, co jest równoznaczne z nadaniem im istnienia”. (Strona 185) Tohu i Bohu W rzeczywistości pasuje to o wiele lepiej do określenia ziemi jako pusta i chaotyczna, co w języku hebrajskim brzmi tohu i bohu (תֹהוּ וָבֹהוּ). Tłumaczymy to jako pustkowie i chaos, ale tak naprawdę nie oddaje to hebrajskiego znaczenia tych słów. David Tsumura przeprowadził pełną analizę semantyczną słowa tohu i wywnioskował, że w języku hebrajskim termin ten najprawdopodobniej oznacza nieproduktywny. Bohu pojawia się w tekście hebrajskim Biblii tylko 3 razy i zawsze w połączeniu z tohu. Jednak tohu pojawia się około 20 razy. Jest używane w odniesieniu do pustyni (Księga Powtórzonego Prawa 32:10), idoli, które nic nie osiągają (1 Księga Samuela 12:21), pustkowia, na którym giną karawany (Księga Hioba 6:18), ludzi błąkających się bez celu (Psalm 107:40), opuszczonego miasta (Księga Izajasza 24:10), lub królestwa północnego po zniszczeniu przez Asyrię (Księga Jeremiasza 4:23). Kontekst użycia słowa tohu wydaje się sugerować, że odnosi się ono do bezproduktywnego stanu lub pustyni, na której nie ma produkcji ludzkiej ani też uporządkowanej cywilizacji. Tak więc Księga Rodzaju 1 wydaje się mówić, że zanim Bóg zaczął sprawiać, by ziemia funkcjonowała prawidłowo, wcześniej nie funkcjonowała wcale i była czymś w rodzaju bezproduktywnej pustyni. Przypisywanie Funkcji Wydaje się to mieć większy sens w tym, co natępnie czytamy w Księdze Rodzaju 1 – o tym jak Bóg zaczął ustanawiać określone funkcje dla wszystkich rzeczy, którym je przypisywał (bara). Na przykład w wersecie 5 Bóg nazwał światło dniem, a ciemność nocą. Dlaczego po prostu nie nazwać światła tym, czym fizycznie jest, a mianowicie światłem? Zamiast tego Bóg nadaje światłu nazwę odzwierciedlającą jego funkcję na ziemi, a mianowicie, aby było dniem, a ciemność by funkcjonowała jako noc. Czwartego dnia widzimy, że wielkie i mniejsze światła są przypisane do oznaczania pór roku, dni i lat. Ich funkcje, a nie materialne stworzenie, są tym, co wprowadza je do istnienia czy też do sfery uporządkowanego systemu. J. Richard Middleton zauważa: „Te dwa przykłady stworzeń w Ks. Rodzaju 1: 6 i 1: 14-18, których istnienie jest wyraźnie określone przez ich funkcję lub cel…” (Strona 54) D. J. A Clines, zauważa, że istnienie firmamentu jest związane z jego przeznaczeniem. W pozostałej części tekstu możemy zobaczyć podobne koncepcje. Wody mają funkcjonować jako morza. Suchy ląd pełni funkcję ziemi i służy do produkcji roślinnej. Gdy słowa Hebrajczyków zostaną właściwie zdefiniowane, w całym fragmencie możemy widzieć Boga przypisującego rzeczom właściwe funkcje i tym samym powołującego je do istnienia w swoim nowym uporządkowanym systemie. Siedem Korzystając z tej samej logiki, możemy zobaczyć, dlaczego opis stworzenia jest podzielony na siedem dni. Użycie liczby 7 było typowym kulturowym symbolem inauguracji świątyni. Budowa tabernakulum w Księdze Wyjścia 40 została ukończona w 7 etapach. Święcenia kapłańskie trwały 7 dni (Kapł. 8: 33-35). Świątynia Salomona została zbudowana w ciągu 7 lat i poświęcona Bogu podczas 7-dniowego święta w siódmym miesiącu (1 Król. 8: 2). Nawet przemówienie Salomona zostało wygłoszone w siedmiu prośbach (1 Król. 8: 31-53). Znajdujemy to również poza Biblią. Cylindry Gudei mówią o siedmiodniowym poświęceniu świątyni, a Teksty Ugaryckie mówią o Baalu, który ukończył swoją kosmiczną świątynię w siedem dni. Chodzi o to, że 7 dni z Księgi Rodzaju 1 wydaje się sprzyjać bardziej funkcjonalnemu zrozumieniu całego fragmentu. Świątynia i tabernakulum zostały zbudowane z wcześniej istniejących materiałów. Materiały zostały po prostu tak zorganizowane, aby prawidłowo funkcjonowały dla wielbienia Boga. Biorąc pod uwagę, że widzimy, że Bóg odpowiednio przypisuje funkcje kreacjom w Księdze Rodzaju 1 oraz jak będą one działać w ludzkich cywilizacjach, najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest po prostu ustalenie, że Bóg wszedł do chaotycznego wszechświata i przypisał funkcje różnym kreacjom w ramach tworzenia całego kosmosu jako swojej świątyni. Nie chodzi o tworzenie materii, ale o ustanowienie kosmosu jako Jego świątyni i odpowiednie uporządkowanie rzeczy tak, aby działały dla kultury lub społeczeństwa. John Walton podaje dobry przykład. Mówi, żeby wyobrazić sobie nieczynną restaurację, którą pewnego dnia renowatorzy zamieniają spowrotem w działającą restaurację. Wszystkie materiały już tam były, po prostu brakowało ludzi, którzy mogliby je odpowiednio wykorzystać do stworzenia biznesu. Wydaje się, że te same podstawowe idee znajdują się w Księdze Rodzaju 1. Bóg nie wytwarza nowych materiałów (kreacji), jak powszechnie zakładamy, ale po prostu ustala, w jaki sposób każdy będzie funkcjonować dla ludzkiej cywilizacji w ramach tworzonego przez Niego porządku, aby ustanowić kosmos jako Jego świątynię. Sfery zażyłości z Bogiem Jest to również widoczne w kolejności dni. Komentatorzy od lat zauważają, że 6 dni stworzenia są lustrzaną konstrukcją. W dniu 1 zostaje stworzone światło, a w dniu 4 ? światła na sklepieniu. Dzień 2 wymienia niebo i ocean, a dzień 5 opisuje znajdujące się w nich zwierzęta. To samo dotyczy dnia 3 i 6. Richard Hess zwrócił uwagę, że starożytni Hebrajczycy sugerowali, iż życie duchowe toczy się w trzech koncentrycznych sferach zażyłości z Bogiem. Przykładowo, w ten sposób widziany był obóz Izraela. W samym środku byli kapłani i tabernakulum, w następnym kręgu całe obozowisko Izraela, a na końcu w najbardziej zewnętrznym kręgu były narody pogańskie i chaotyczna pustynia. Zwierzęta zostały również podzielone na trzy grupy, zwierzęta ofiarne w wewnętrznym kręgu, następnie zwierzęta czyste dla obozu Izraela, a następnie zwierzęta nieczyste na pustyni. Wydaje się, że opis stworzenia z Księgi Rodzaju 1 używa tej samej teologii podzielonej na 6 dni stworzenia i symetrycznie podzielonej na 3 grupy. W najbardziej zewnętrznym kręgu są światła na firmamencie, potem niebo i morze i zwierzęta w nich, a na końcu w najbardziej intymnym kręgu z Bogiem są ludzie i reszta zwierząt lądowych. Innymi słowy, autor Księgi Rodzaju 1 używa 7 dni stworzenia na dwa sposoby, z których jeden jest symbolem inauguracji świątyni, po czym drugi, dzieli pracę na 6 symetrycznych dni, wyjaśniając tym, że kosmos, który jest teraz świątynią Bożą, został podzielony na trzy sfery intymności. Jak mówi John Walton: „Dni od pierwszego do trzeciego, które dotyczą trzech podstawowych funkcji kosmosu (czasu, pogody, płodności), byłyby zatem postrzegane nie tylko jako aktywujące, ale także ustanawiające kontrolne atrybuty kosmosu, podczas gdy dni od czwartego do szóstego mogą być postrzegane jako determinowanie losów czynników funkcjonalnych w kosmosie”. Podsumowując, myślę, że powinniśmy skorzystać z podpowiedzi Brandona J. O’Briena i E. Richardsa. Starożytni nie przejmowali się porządkiem chronologicznym tak bardzo, jak my, a kiedy my nieustannie próbujemy odczytywać dni 1 Księgi Rodzaju jako dosłowny porządek chronologiczny, wyrządzamy krzywdę tekstowi i ich normom kulturowym. Autor nie wydaje się pisać w dokładnym porządku chronologicznym, ale w porządku symetrycznym w formie poetyckiej. Dzień 1 i 4 mają iść razem. Dla oryginalnego autora światło pojawiające się przed słońcem byłoby równie śmieszne, jak brzmi to dla nas. Podsumowanie Przyjrzyjmy się więc temu, co ustaliliśmy do tej pory. Pierwsze wersety Księgi Rodzaju 1 wydają się sugerować nieznanej długości okres chaotycznej pustyni – bezproduktywny okres, a nie absolutny początek czasu. Bóg wkracza w ten chaotyczny stan wszechświata i zaczyna porządkować rzeczy lub przypisywać im właściwe funkcje, tak jak będą one działać dla ludzkich społeczeństw, na przykład jak słońce i księżyc będą wyznaczały pory roku i miesiące. Czyniąc to, Bóg przekształca kosmos w swoją kosmiczną świątynię, podobnie jak można zmienić nieczynną restaurację w funkcjonującą, po prostu wchodząc i właściwie używając znajdujące się w niej przedmioty. W ramach standardowej izraelickiej teologii świątynnej lub tabernakulum zostają ustanowione trzy sfery intymności (zażyłości) i proces ostatecznie kończy się odpoczynkiem Boga lub też Jego zamieszkaniem w kosmicznej świątyni. Księga Rodzaju 1 tak naprawdę nie dotyczy produkcji materii, chyba że narzucimy takie rozumienie podczas tłumaczenia na nasz język. Przekaz dotyczy raczej ustanowienia porządku w chaotycznym wszechświecie, aby społeczności ludzkie mogły się rozwijać z Bogiem w ich centrum. Aby to jeszcze bardziej potwierdzić, w Księdze Jeremiasza znajduje się interesujący fragment, który używa bardzo podobnego języka, i sugeruje, że w tym fragmencie miało miejsce odwrócenie Księgi Rodzaju 1. Księga Jeremiasza 4: 23-26 jest opisem tego, co stało się z północnym królestwem Izraela po przejęciu władzy przez Asyryjczyków i jest ostrzeżeniem dla Judei, że wkrótce spotka ten sam los, jeśli się nie opamiętają. Jednak fragment ten mówi o czymś odwrotnym niż to, co dzieje się w Księdze Rodzaju 1. Izrael jest teraz pustkowiem i chaosem, tohu i bohu. Nie ma teraz światła, nie ma człowieka, ptaków w powietrzu ani roślinności, która dawałaby owoce. Gdyby Księga Rodzaju 1 dotyczyła materialnego stworzenia wszystkich rzeczy, powinniśmy oczekiwać takiego samego języka, ale w odwrotnym procesie, w Jeremiaszu, czyli rozpadu materiałów, o których mowa w K. Rodzaju. Jednak czytając, że Asyria podbiła Izrael i deportowała wszystkie elity, nie uważamy, że struktura czasoprzestrzeni została rozerwana, a ziemia Izraela zniknęła. Zamiast tego rozumiemy, że królestwo zmieniło się z produktywnego, funkcjonującego społeczeństwa w chaotyczną krainę. Światło słoneczne nie przestało, dosłownie, świecić w tym regionie, było to tylko częścią kulturowego wyrażenia, że królestwo przeszło z uporządkowanego społeczeństwa w nieporządek. A zatem odwrotność tej sytuacji, którą widzimy w Księdze Rodzaju 1, sugerowałaby jedynie, że Bóg przemienił nieuporządkowany kosmos i uporządkował go w funkcjonującą świątynię dla siebie i ludzi w nim zamieszkujących, a nie początek całej materii, jaką znamy. Tym, którzy mogą być zaniepokojeni myślą, że Księga Rodzaju 1 nie dotyczy materialnego stworzenia wszystkich rzeczy, przypomnę, że w Nowym Testamencie są jasne wersety, które potwierdzają, że Bóg jest stwórcą wszystkich rzeczy w sensie materialnym, a te pytania zadawali już pisarze w świecie po arystotelesowskim. Nie o to chodziło jednak hebrajskim autorom, gdyż nie przejmowali się oni takimi pytaniami. Starożytne bliskowschodnie i egipskie opisy stworzenia nie przejmowały się tym, skąd się wzięła materia, przestrzeń i czas. Wszystkie one rozpoczynają się z założeniem, że te rzeczy już istniały w jakimś tam chaotycznym stanie. Starożytni byli bardziej zainteresowani kwestiami porządku, celu i funkcji. To co opisywali w swoich pismach to to, „kiedy Bóg lub bogowie wzięli chaotyczne wody i przekształcili je w uporządkowany system, w którym teraz żyjemy.” Kiedy próbujemy narzucić materialistyczne zrozumienie na Księgę Rodzaju 1, naprawdę wyrządzamy temu tekstowi krzywdę. Powinniśmy dołożyć wszelkich starań, aby tekst przemówił sam za siebie, zamiast narzucać mu to, czego oczekujemy lub chcemy, aby mówił. Rzeczywistość jest taka, że pytania naukowe, które dzisiaj zadajemy, nie były w umysłach Starożytnych i nie ma powodu, aby czytać je w tekście lub zakładać, że teorie naukowe, które znamy dzisiaj, są sprzeczne z Księgą Rodzaju 1. Źródła: John Walton – The Lost World of Genesis 1 Michael Heiser lecture: John Sailhamer – Genesis Unbound Robert D. Holmstedt – Ben Stanhope video: Kenneth A. Matthew – The New American Commentary: Genesis 1:1 – Genesis 11:26 T. Desmond Alexander & David W. Baker – The Dictionary of the Old Testament: Pentateuch John Walton – Ancient Near Eastern Thought and The Old Testament, Second Edition David Tsumura – Creation and Destruction J. Richard Middleton – The Liberating Image D. J. A. Clines – The Image of God in Man Richard S. Hess – Israelite Religions E. Randolph Richards & Brandon J. O’Brien – Misreading Scripture with Western Eyes Artykuł ten został przetłumaczony z języka angielskiego ze skryptu do wideo dostępnego na YouTube pod linkiem: Michael Jones jest założycielem i dyrektorem organizacji non-profit ?Inspiring Philosophy?(Inspirująca Filozofia) i zajmuje się głównie badaniami z zakresu filozofii, historii i nauki, aby odpowiedzieć na głębokie filozoficzne pytania dotyczące wszechświata i naszego indywidualnego postrzegania życia. Opublikował mnóstwo prac badawczych na swoim kanale YouTube ?Inspiring Philosophy?, w których zbiera i analizuje dane oraz udostępnia je w formie zrozumiałej dla wszystkich zainteresowanych, aby każdy mógł wyciągnąć rozsądne wnioski z różnych filozoficznych dylematów. Niektóre z jego najbardziej godnych uwagi prac obejmują prezentowane przez niego badania nad mechaniką kwantową i jej wskazaniem na teistyczny światopogląd, serię filmów o Księdze Rodzaju 1-11, obronę zmartwychwstania Jezusa oraz filmy dotyczące problemu zła i piekła. Strona YouTube

księga rodzaju kto napisał